ZAKON ZA PREVOZ VO PATNIOT SOOBRA]AJ
Objaven vo "Slu`ben vesnik na R.M." broj 63/95 od 27 dekemvri 1995 god.
I. OP[TI ODREDBI
^len 1
So ovoj zakon se ureduvaat uslovite i na~inot na vr{eweto na prevozot na patnici i stoka vo vnatre{niot i me|unarodniot paten soobra}aj (vo natamo{niot tekst: prevoz vo patniot soobra}aj).
^len 2
Oddelni izrazi upotrebuvani vo ovoj zakon go imaat slednovo zna~ewe:
1. "Prevoz vo vnatre{niot paten soobrakaj" e sekoj prevoz na patnici i stoka {to se vr{i na teritorijata na Republika Makedonija.
2. "Prevoz vo me|unarodniot paten soobra}aj" e sekoj prevoz na patnici i stoka {to se vr{i vo preminuvawe na najmalku edna dr`avna granica.
3. "Javen prevoz vo patniot soobra}aj" e prevoz na patnici i stoka {to pod ednakvi uslovi e dostapen na site korisnici na prevoznite uslugi.
4, "Doma{en prevoznik" e pravno ili fizi~ko lice so sedi{te vo Republika Makedonija koe e registrirano za prevoz na patnici i stoka vo vnatre{niot ili me|unarodniot paten soobra}aj.
5. "Stranski prevoznik" e stransko pravno ili fizi~ko lice registrirano vo stranstvo za prevoz na patnici i stoka vo me|unarodniot paten soobra}aj.
6. "Prevoz za treta zemja" e prevoz na stoka od Republika Makedonija {to go izvr{uva doma{en ili stranski prevoznik vo zemja vo koja ne e sedi{teto na toj prevoznik.
7. "Prevoz od treta zemja" e prevoz na stoka za Republika Makedonija {to go izvr{uva stranski prevoznik od zemjata vo koja ne e sedi{teto na toj prevoznik.
8 "Stransko vozilo" e motorno ili priklu~no stopansko vozilo so koe se izvr{uva prevoz vo patniot soobra}aj i koe e registrirano vo stranstvo. Kako stransko vozilo se smeta i vozilo registrirano vo Republika Makedonija koe stranskiot prevoznik go zel pod zakup za izvr{uvawe na prevoz vo me|unarodniot paten soobrakaj.
9. "Stopansko vozilo" e avtobus, tovarno i priklu~no motorno vozilo. Stopansko vozilo e i patni~ki i kombi avtomobil, koga se koristi za javen prevoz vo patniot soobra}aj.
10."Doma{no vozilo" e motorno ili priklu~no stopansko vozilo so koe se izvr{uva prevoz vo patniot soobra}aj, koe e registrirano vo Republika Makedonija i koe go koristi doma{en prevoznik. Kako doma{no vozilo se smeta i vozilo registrirano vo stranstvo, koe doma{niot prevoznik go zel pod zakup za izvr{uvawe na doma{en prevoz.
11."Isprava za prevoz" e zaedni~ki naziv za pove}e vidovi dokumenti predvideni so ovoj zakon i so me|unarodni dogovori.
12."Me|unaroden dogovor" e sekoja me|unarodna bilateralna ili multilateralna spogodba, odnosno razmena na noti, so koi se ureduva me|unarodniot paten prevoz i koi ja obvrzuvaat Republika Makedonija.
13. "Kabota`a" e sekoj prevoz na patnici ili stoka me|u dve odredi{ta vo Republika Makedonija.
14."Liniski prevoz" e javen prevoz vo patniot soobra}aj kaj koj se vr{i na odredena relacija, spored registriran vozen red i cena na prevozot (cenovnik).
15."Vonliniski prevoz" e javen prevoz vo patniot soobra}aj za koj relacijata i drugite uslovi se utvrduvaat posebno za sekoj prevoz.
16. "Liniski prevoz na patnici vo me|unarodniot paten soobra}aj" e javen prevoz koj se izvr{uva na opredelena me|unarodna relacija po odnapred utvrden vozen red i cenovnik.
17. "Vonliniski prevoz na patnici vo me|unarodniot paten soobra}aj" e javen prevoz za koj relacijata i drugite uslovi se utvrduvaat posebno za sekoj prevoz me|u prevoznikot i korisnikot na uslugata.
18. "Vonreden prevoz" prevoz na stoka kaj koj dimenziite na voziloto ili voziloto zaedno so stokata na nego ili vkupnata masa na voziloto ili negovoto osno optovaruvawe se pogolemi od propi{anite.
19. "Me|umesen prevoz" e prevoz {to se vr{i na linii me|u gradovi i naselbi na dve ili pove}e op{tini.
20."Prigradski prevoz" e prevoz {to se vr{i na linii me|u dve ili pove}e naselbi na edna ili poveke op{tini, dokolku linijata ne e podolga od 50 km.
21. "Gradski prevoz" e prevoz {to se vr{i na linii na podra~jeto na gradot ili naselbata.
22."Prevoz za sopstveni potrebi" e prevoz na patnici i stoka {to go vr{at doma{ni i stranski pravni i fizi~ki lica, kako i dr`avni organi, zaradi zadovoluvawe isklu~itelno na svoite potrebi vo vr{eweto na dejnosta.
23. "Avto-taksi prevoz na patnici" e prevoz {to se vr{i so patni~ki vozila so najmnogu devet sedi{ta smetaj}i go i sedi{teto na voza~ot i najmalku ~etiri vrati.
24."Avto-taksi prevoz na stoka" e prevozot {to se vr{i so tovarni, kombinirani motorni prikolki ~ija vkupna te`ina ne preminuva 3.500 kilogrami.
25. "Linija" e opredelena relacija i nasoka od po~etnata do krajnata avtobuska stanica, na koja se prevezuvaat patnici vo liniskiot paten soobra}aj po odnapred utvrden vozen red i cena na prevozot.
26. "Relacija" e del od linijata me|u najmalku dve avtobuski stanici ili avtobuski stojali{ta.
27. "Vozen red" e prevozna isprava so koj se utvrduva itinererot na linijata, redosledot na avtobuskite stanici i avtobuskite stojali{ta i nivnata oddale~enost od po~etnata do krajnata stanica, odnosno stojali{te, vremeto na poa|awe i doa|awe na voziloto na sekoja stanica i stojali{te, vremenskiot period na odr`uvaweto na linijata i rokot na va`ewe na vozniot red.
28. "Itinerer" ozna~uva odredena nasoka na dvi`ewe na prevoznoto sredstvo na avtobuskata linija.
29. "Avtobuska stanica" e objekt i prostor na koj i vo koj se vr{i prifa}awe i ispra}awe na avtobus, ka~uvawe i sleguvawe na patnici, izdavawe na vozni bileti i drugi prevozni ispravi, davawe informacii za prevozot i davawe drugi uslugi vo vrska so prevozot.
30. "Avtobusko stojali{te" e ureden prostor nadvor od kolovoznata lenta odreden i obele`an za zastanuvawe na avtobusi i za bezbedno ka~uvawe, odnosno sleguvawe na patnici.
31. "Avtobuski terminal" e ureden prostor namenet za transfer na patnicite me|u gradskiot i prigradskiot soobra}aj i slu`i za svrtuvawe na vozilata zaradi promena na nasokata na dvi`ewe.
32. "Avtobusko svrtuvali{te" e ureden prostor na krajnite to~ki od gradska ili prigradska linija namenet za ka~uvawe i sleguvawe na patnicite i slu`i za svrtuvawe na vozilata zaradi promena na nasokata na dvi`ewe.
33. "Taksi stanica za tovarni vozila" e ureden prostor namenet za parkirawe na tovarnite taksi vozila koi ~ekaat na povik za prevoz.
34. "Taksi stanica za patni~ki vozila" e ureden prostor namenet za parkirawe na patni~kite taksi vozila koi ~ekaat na poziv za prevoz.
35. "Paten nalog" e dokument vo koj se sodr`ani podatoci za tovarot, voziloto i voza~ot.
36. "Me|unaroden tovaren list" e dokument vo koj se sodr`ani podatoci za voziloto, tovarot i voza~ot, a se upotrebuva vo me|unarodniot paten soobra}aj.
37, "Kooperacija" e organizirawe prevoz na patnici od strana na dvajca ili pove}e prevoznici na edna ili pove}e avtobuski linii.
^len 3
Pri vr{eweto na prevoz vo javniot paten soobra}aj, voza~ot na doma{niot prevoznik mora da poseduva uredno popolnet paten nalog.
Odredbite od stav 1 na ovoj ~len ne se odnesuvaat na motornite vozila so koi se vr{i taksi prevoz.
Oblikot i sodr`inata na obrazecot na patniot nalog go propi{uva ministerot za soobrakaj i vrski.
^len 4
Prevozot vo patniot soobra}aj se vr{i so motorni i priklu~ni vozila {to gi ispolnuvaat uslovite utvrdeni so propisite za bezbednosta na soobra}ajot na pati{tata i posebnite tehni~ko-eksploatacioni uslovi za oddelni vidovi na prevoz.
Posebnite tehni~ko-eksploatacioni uslovi za vozilata za oddelni vidovi na prevoz gi propi{uva ministerot za soobra}aj i vrski.
^len 5
Doma{niot prevoznik vr{i javen prevoz na patnici i stoka vo me|unarodniot i vnatre{niot paten soobra}aj vrz osnova na odobrenie (vo natamo{niot tekst: licenca).
Licencata za vr{ewe na javen prevoz na patnici i stoka vo me|unarodniot paten soobra}aj se izdava i na eden od svetskite jazici.
^len 6
Licencata se izdava na ime na prevoznikot.
^len 7
Za dobivawe na licenca pokraj op{tite uslovi za vr{ewe na dejnosta, prevoznikot treba da gi ispolnuva slednive uslovi, i toa:
- ima vo sopstvenost, pod zakup ili lizing odreden broj na registrirani motorni vozila koi gi ispolnuvaat uslovite propi{ani vo ~len 4 na ovoj zakon, pri {to brojot na vozilata za vr{ewe na liniski prevoz na patnici vo me|unarodniot i me|umesniot soobra}aj ne mo`e da bide pomalku od dva avtobusi, odnosno za me|unaroden prevoz na stoka ne mo`e da bide pomalku od dve tovarni vozila;
- dokaz deka ima obezbedeno bankarska garancija na iznos od 20.000 DEM vo denarska protivvrednost za miniimalno predvideniot broj vozila;
- gi ima izmireno javnite dava~ki vo vrska so vr{ewe na dejnosta;
- ima obezbedeno poseben prostor za parkirawe na site vozila;
- ima vraboteno na neopredeleno rabotno vreme soodveten broj voza~i, soglasno so propisite za bezbednost na soobra}ajot na pati{tata koi ne bile osuduvani za krivi~no delo zagrozuvawe na bezbednosta vo soobra}ajot vo poslednite tri godini i
- za me|unarodniot prevoz na patnici i stoka ima najmalku ednogodi{no rabotewe vo vnatre{niot prevoz.
Odredbite od stav 1 na ovoj ~len ne se odnesuvaat na prevozot za sopstveni potrebi.
^len 8
Licencata za vr{ewe na prevoz vo patniot soobra}aj ja izdava ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
^len 9
Licencata se izdava na barawe na prevoznikot koja sodr`i:
1) firma i sedi{te na prevoznikot;
2) vid na prevozot za koj se bara licencata i
3) dokaz za registrirana dejnost.
Kon baraweto mora da se prilo`at dokazite za ispolnuvaweto na uslovite od ~len 7 na ovoj zakon.
^len 10
Poseduvaweto na licencata mo`e da se doka`e so original ili zaveren nejzin prepis, {to se nosi vo voziloto.
^len 11
Oblikot i sodr`inata na licencata za vr{ewe na prevoz vo patniot soobra}aj, kako i na~inot za vodewe na evidencijata za izdadenite licenci gi propi{uva ministerot za soobra}aj i vrski.
^len 12
Licencata na prevoznikot }e mu bide odzemena ako:
1) prestane da ispolnuva nekoj od uslovite od ~len 7 na ovoj zakon;
2) vr{i prevoz bez registriran vozen red;
3) ne ja odr`uva linijata spored registriraniot vozen red pove}e od sedum dena ili se vklu~uva na linii za koi nema registrirano vozen red;
4) vr{i prevoz sprotivno na izdadenata licenca i
5) prevoznikot prestane da vr{i prevoz vo patniot soobra}aj.
Ako licencata bide odzemena vrz osnova na stav 1 to~ki 1 i 5 od ovoj ~len , prevoznikot go gubi pravoto za dobivawe na licenca za vr{ewe na prevoz vo patniot soobra}aj vo rok od edna godina od denot na odzemaweto na licencata, a vo slu~aite od stav 1 to~kite 2, 3 i 4 na ovoj ~len , vo rok od {est meseci.
II. Prevoz vo vnatre{niot paten soobra}aj
1. Prevoz za patnici
^len 13
Javniot prevoz na patnici mo`e da se vr{i kako liniski i kako vonliniski.
Liniskiot prevoz na patnici mo`e da se vr{i kako: me|umesen, gradski i prigradski.
Liniskiot prevoz na patnici mo`e da se vrti so motorni vozila so nad devet sedi{ta, vklu~uvaj}i go i sedi{teto na voza~ot.
Vonliniskiot prevoz na patnici mo`e da se vr{i kako: sloboden prevoz, prevoz za sopstveni potrebi i avto-taksi prevoz.
Vo naselenite mesta vo koi nema organizirani avtobuski, liniski, gradski i prigradski prevoz, mo`e da se vr{i prevoz na patnici so kombe vozilo so najmnogu devet sedi{ta, smetaj}i go i sedi{teto na voza~ot.
1.1. Liniski prevoz na patnici
1.1.1. Me|umesen prevoz na patnici
^len 14
Prevoznicite vo liniskiot me|umesen prevoz na patnici pred da go registriraat vozniot red za soodvetna linija, dol`ni se voznite redovi me|usebno da gi usoglasat.
Barawata za usoglasuvawe na voznite redovi prevoznicite gi dostavuvaat vo Stopanskata komora na Makedonija, pri {to gi podnesuvaat linijata i vozniot red.
So podnesuvaweto na baraweto za usoglasuvawe na voznite redovi, prevoznicite se dol`ni da prilo`at dokaz za poseduvawe na potrebniot broj avtobusi za predlo`enite linii.
Pod potreben broj avtobusi za edna linija se podrazbira brojot na avtobusi za odr`uvawe na linijata zgolemen za 30% vozila vo rezerva, pri {to toj broj ne mo`e da bide pomal od dva avtobusi.
Usoglasuvaweto na voznite redovi se vr{i vo Stopanskata komora na Makedonija edna{ godi{no.
Usoglasuvaweto na voznite redovi e javno i zainteresiranite prevoznici se izvestuvaat preku dnevniot pe~at najmalku 15 dena pred negovoto odr`uvawe.
Pobliski kriteriumi za na~inot i postapkata za usoglasuvaweto na voznite redovi i za na~inot na re{avaweto na sporovite, propi{uva ministerot za soobra}aj i vrski.
^len 15
Linijata i usoglaseniot vozen red se registriraat vo Ministerstvoto za soobra}aj i vrski, so va`nost od edna godina.
Za registriranite vozni redovi se vodi evidencija.
^len 16
Linijata i vozniot red se registrira na ime na prevoznikot.
^len 17
Prevoznikot mo`e da otpo~ne so vr{ewe na me|umesen prevoz na patnici otkako ke ja registrira linijata i vozniot red.
Prevoznikot e dol`en da se pridr`uva na registriranata linija i vozniot red.
^len 18
Vozniot red vo me|umesniot prevoz zadol`itelno javno se istaknuva na vidno mesto, vo avtobuskata stanica, avtobuskoto stojali{te i vo voziloto.
Istaknuvaweto na vozniot red vo avtobuskata stanica i avtobuskoto stojali{te za site linii {to pominuvaat niz avtobuskata stanica, odnosno avtobuskoto stojali{te go vr{i pravnoto lice koe upravuva so avtobuskata stanica, odnosno avtobuskoto stojali{te, a vo voziloto prevoznikot.
^len 19
Pri vr{eweto na me|umesniot prevoz na patnici, prevoznikot e dol`en vo voziloto da ima licenca i registriran vozen red, vo original ili zaveren prepis.
^len 20
Vo me|umesniot prevoz na patnici na prednata desna strana na voziloto, prevoznikot e dol`en da postavi posebna tabla {to sodr`i: relacija so nazivite na po~etnata, karakteristi~na popatna i krajna stanica, vremeto na poa|awe i pristignuvawe.
^len 21
Vo tekot na va`eweto na vozniot red, opredelena linija vo me|umesniot prevoz na patnici mo`e privremeno da bide zaprena, vo slu~aj na prekinuvawe na soobra}ajot poradi vi{a sila ili izveduvawe na raboti na rekonstrukcija na patot i vo drugi okolnosti poradi koe e izvr{eno ograni~uvawe na soobra}ajot na patot.
^len 22
Vo tekot na va`eweto na vozniot red, opredelena linija vo me|umesniot prevoz na patnici }e se bri{e od evidencijata dokolku prevoznikot istata ne ja odr`uva neprekinato pove}e od sedum dena ili so prekini vo period od dva meseci. Re{enie za bri{ewe na linijata od evidencijata donesuva Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
Protiv re{enieto od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se podnese `alba do Komisijata za soobra}aj i vrski pri Vladata na Republika Makedonija vo rok od 15 dena od denot na priemot na re{enieto.
Bri{anata linija od evidencija mo`e da se dodeli na drug zainteresiran prevoznik. Baraweto za dodeluvawe na linijata od stav 1 na ovoj ~len se podnesuva do Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
Vo tekot na va`eweto na vozniot red, opredelena linija vo me|umesniot prevoz na patnici mo`e da bide privremeno zaprena i pred istekot na va`eweto na vozniot red, ako neodr`uvaweto na linijata prevoznikot go prijavi na Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
Privremenoto zapirawe na linijata prevoznikot e dol`en da go objavi vo sredstvata za javno informirawe i vo avtobuskite stanici najmalku 30 dena pred nejzinoto privremeno zapirawe.
Dokolku prevoznikot po rokot utvrden so re{enieto za privremeno zapirawe ne otpo~ne so odr`uvawe na linijata, istata }e se bri{e od evidencija i mo`e da se raspredeli na drug zainteresiran prevoznik.
Vo me|umesniot prevoz na patnici ne mo`e privremeno da se zapre odr`uvaweto na linija vo vremeto od 1 oktomvri do 31 mart.
^len 23
Vo me|umesniot prevoz na patnici, ka~uvawe i sleguvawe na patnicite odnosno tovarawe i istovarawe na baga` mo`e da se vr{i samo na avtobuskite stanici i avtobuskite stojali{ta {to se vneseni vo vozniot red.
^len 24
Prevoznikot e dol`en da zastane na avtobuskata stanica, odnosno avtobuskoto stojali{te vo soglasnost so vozniot red, uslovite na stanicata i propisite za bezbednost na soobra}ajot.
^len 25
Pravnoto lice koe upravuva so avtobuskata stanica e dol`no da vr{i uslugi za site prevoznici pod ednakvi uslovi i so ednakov nadomestok po avtobus.
^len 26
Pravnoto lice koe upravuva so avtobuskata stanica ne smee da vr{i uslugi za prevoznik koj vr{i javen prevoz bez licenca i bez registriran vozen red.
^len 27
Pravnoto lice koe upravuva so avtobuskata stanica vodi soobra}aen dnevnik vo koj se evidentira poa|aweto i doa|aweto na vozilata, reden broj na linijata, naziv na prevoznikot i registerska oznaka na vozilata.
Vo patniot nalog na voziloto, pravnoto lice koe upravuva so avtobuskata stanica go potvrduva vremeto na poa|aweto i doa|aweto na voziloto.
^len 28
Prevoznikot vo me|umesniot prevoz e dol`en na sekoj patnik da mu izdade vozen bilet i potvrda za prevoz na baga`ot.
Vozniot bilet i potvrdata za prevoz na baga` se izdavaat na avtobuskata stanica, a po isklu~ok i na drugi organizirani mesta, {to }e gi opredeli prevoznikot. Po isklu~ok, vozen bilet mo`e da se izdade i vo samoto vozilo, neposredno pred negovoto trgnuvawe.
Pravnoto lice koe upravuva so avtobuskata stanica e dol`no da izgotvuva specifikacija (opis) na prodadeni vozni bileti za sekoe poa|awe na avtobusot. Primerok od specifikacijata se predava na posadata na avtobusot pred samoto negovo poa|awe.
Vozniot bilet i potvrdata za prevoz na baga`ot patnikot e dol`en da gi ima kaj sebe.
^len 29
Vozniot bilet sodr`i: seriski broj, naziv na prevoznikot, relacija i cena na prevozot.
Voznite bileti gi pe~ati i zaveruva organot na upravata nadle`en za rabotite na finansii.
^len 30
Op{tinata, odnosno Gradot Skopje go utvrduva brojot na avtobuskite stanici i avtobuskite stojali{ta za me|umesniot i me|unarodniot prevoz na patnici vo naselenite mesta.
Op{tinata, odnosno Gradot Skopje gi ureduva koristeweto, odr`uvaweto i izgradbata na avtobuskite stanici i avtobuskite stojali{ta vo naselenite mesta. Na~inot na obele`uvaweto i opremuvaweto na avtobuskite stanici i avtobuskite stojali{ta za me|umesniot i me|unarodniot soobra}aj go propi{uva ministerot za soobra}aj i vrski.
1.1.2. Gradski i prigradski prevoz na patnici
^len 31
Gradski i prigradski prevoz na patnici vr{at pravni lica koi }e dobijat licenca za vr{ewe na takov prevoz.
^len 32
Pravnoto lice za dobivawe na licenca za vr{ewe na javen gradski i prigradski prevoz na patnici mora pokraj uslovite predvideni so ~len 7 od ovoj zakon da gi ispolnuva i slednive uslovi:
- da poseduva soodveten broj avtobusi so tehni~ko-eksploatacioni karakteristiki predvideni za gradski i prigradski soobra}aj, so koj }e mo`e da odr`uva najmalku 30% od utvrdenata mre`a na linii, vklu~uvaj}i i avtobusi vo rezerva;
- da poseduva kapacitet za parkirawe i odr`uvawe na avtobusite ili dokaz za koristewe na takov kapacitet so rok na va`ewe od najmalku edna godina i
- da raspolaga so soodveten stru~en kadar koj }e obezbeduva postojano i kvalitetno vr{ewe na prevozot.
^len 33
Op{tinata, odnosno Gradot Skopje go ureduva prevozot vo gradskiot i prigradskiot soobra}aj pri {to osobeno utvrduva:
- mre`a na linii i nivni osnovni elementi soglasno so potrebite na op{tinata, odnosno Gradot Skopje, na~inot na odr`uvawe i frekvencijata na istite;
- tehni~ko-eksploatacionite karakteristiki i starosnata granica na vozilata za odr`uvawe na liniite;
- vozniot red, na~inot na negovoto istaknuvawe, odr`uvawe i menuvawe soglasno so potrebite na op{tinata, odnosno Gradot Skopje;
- na~inot na organizirawe na kontrolata na soobra}ajot na avtobusite i liniite i evidencijata za toa;
- tarifen sistem i sistem na naplata:
- na~inot na obezbeduvawe na sigurnost na prevoznikot od aspekt na sledewe na potrebite na op{tinata, odnosno Gradot Skopje i potrebnite prevozni kapaciteti;
- lokacija na avtobuskite terminali, svrtuvali{ta i stojali{ta i postapkata za nivna izmena;
- izgradbata, obele`uvaweto, opremuvaweto, odr`uvaweto i koristewe na avtobuskite terminali, svrtuvali{ta i stojali{ta i
- odreduvawe relacija i mesto na prevoz so kombe vozilo so najmnogu devet sedi{ta.
Kriteriumite za na~inot i postapkata za raspredeluvawe na liniite na prevoznicite vo gradskiot i prigradskiot prevoz gi propi{uva op{tinata, odnosno Gradot Skopje.
^len 34
Op{tinata, odnosno Gradot Skopje za vr{ewe na javniot prevoz na patnici vo gradskiot i prigradskiot soobra}aj mo`e da osnova javno pretprijatie.
Op{tinata odnosno Gradot Skopje vr{eweto na javniot prevoz na patnici vo gradskiot i prigradskiot soobra}aj mo`e da go doveri i na drugo pravno lice koe gi ispolnuva uslovite od ovoj zakon.
^len 35
Avtobusite na prednata i bo~nata desna strana na vidno mesto go sodr`at brojot na linijata, po~etkata i krajnata stanica.
Goleminata na bukvite i broevite, kako i na~inot na istaknuvaweto gi propi{uva op{tinata, odnosno Gradot Skopje.
1.3. Vonliniski prevoz na patnici
1.3.1. Sloboden prevoz na patnici
^len 36
Sloboden prevoz na patnici e prevoz ~ija relacija, cena na prevozot, visina na nadomestokot na uslugite, kako i drugite uslovi na prevozot, se utvrduvaat so dogovor me|u prevoznikot i korisnikot na prevozot.
Primerok od dogovorot od stav 1 na ovoj ~len mora da se nao|a vo voziloto.
^len 37
Prevoznicite koi vr{at sloboden prevoz na patnici ne mo`at da vr{at ka~uvawe i sleguvawe na patnici na avtobuskite stojali{ta.
1.3.2. Prevoz na patnici za sopstveni potrebi
^len 38
Prevoz na patnici za sopstveni potrebi so sopstveni motorni vozila mo`at da vr{at i toa:
1) pretprijatijata i drugite pravni lica i fizi~kite lica za prevoz na vrabotenite i drugi lica vo vrska so vr{eweto na dejnosta, kako i prevoz na svoite rabotnici i ~lenovite na nivnite semejstva do i od mestata za odmor i rekreacija;
2) hotelskite organizacii i odmorali{tata za prevoz na svoite gosti;
3) zdravstvenite organizacii koga vr{at prevoz na bolni i nivni pridru`nici;
4) turisti~ki organizacii ako vrz osnova na poseben dogovor vr{at prevoz na grupa turisti;
5) kulturno i vospitno obrazovnite organizacii ako prevezuvaat svoi u~enici, studenti, {titenici, nastavniot personal, kako i svoi ~lenovi i
6) pretprijatija {to vr{at aerodromski uslugi ako vr{at prevoz na patnici i nivni pridru`nici od delovnata edinica vo gradot i utvrdenite popatni stanici do vozduhoplovnoto pristani{te i obratno.
Personalot na voziloto vo vr{eweto na prevozot na patnici za sopstveni potrebi, mora da ima dokaz za prevoz na licata od stav 1 na ovoj ~len .
1.3.3. Avto-taksi prevoz na patnici
^len 39
Avto-taksi prevoz na patnici mo`at da vr{at pravni i fizi~ki lica, ako imaat soodvetni vozila i ako dobijat licenca za vr{ewe na avto-taksi prevoz.
^len 40
Pokraj uslovite predvideni so ~len 7 alineja 3 od ovoj zakon za dobivawe na licenca za vr{ewe na avto-taksi prevoz prevoznikot treba da gi ispolnuva i slednive uslovi:
- da e sopstvenik na motorno vozilo so koe }e vr{i avto-taksi provoz i
-da ne e osuduvan za krivi~no delo zagrozuvawe na bezbednosta na soobra}ajot, kako i protiv dostoinstvoto na li~nosta i moralot vo poslednite tri godini.
^len 41
Vo voziloto mora da ima na vidno mesto vgraden ispraven, plombiran i ba`diran taksimetar, a na bo~nite strani pokraj nazivot "TAKSI" i brojot od registerot na taksi prevoznicite.
Na pokrivot na patni~koto vozilo so koe se vr{i avto-taksi prevoz mora da bide istaknat naziv "TAKSI".
^len 42
So patni~koto vozilo so koe se vr{i avto-taksi prevoz na patnici ne mo`e da se vr{i liniski prevoz na patnici.
^len 43
Prevoznikot e dol`en vo vr{eweto na avto-taksi prevozot da go vklu~i taksimetarot i cenata na prevozot da ja naplatuva vrz osnova na iznosot utvrden so taksimetarot spored utvrdena tarifa.
Prevoznikot e dol`en licencata da ja nosi vo voziloto.
Licencata za avto-taksi prevoz se izdava so rok na va`ewe od dve godini.
^len 44
Op{tinata, odnosno Gradot Skopje gi utvrduva:
- lokacijata i kapacitetot na taksi stanicite, otvorawe na novi i ukinuvawe na postojnite;
- obele`uvawe i opremuvawe na taksi stanici i
- bojata na vozilata.
- tarifata i na~inot za koristewe taksi stanici se utvrduva i se usoglasuva vo Stopanskata komora na Republika Makedonija, odnosno na Grad Skopje.
2. Prevoz na stoka
^len 45
Prevozot na stoka mo`e da se vr{i kako javen prevoz na stoka, avto-taksi prevoz na stoka i prevoz na stoka za sopstveni potrebi.
2.1. Javen prevoz na stoka
^len 46
Javen prevoz na stoka e prevozot ~ija relacija, cena na prevozot i drugite prevozni uslovi se utvrduvaat slobodno so dogovor me|u prevoznikot i korisnikot na prevozot.
Javniot prevoz na stoki vo patniot soobra}aj se vr{i vrz osnova na licenca izdadena na na~in i pod uslovi utvrdeni so ovoj zakon.
2.2. Avto-taksi prevoz na stoki
^len 47
Avto-taksi prevoz na stoka mo`at da vr{at pravni i fizi~ki lica ako dobijat licenca za vr{ewe na avto-taksi prevoz.
Pokraj uslovite predvideni so ~len 7 stav 1 alinei 3 i 4 od ovoj zakon, za dobivawe na licenca za vr{ewe na avto-taksi prevoz na stoka, prevoznikot treba da go ispolnuva sledniov uslov:
-da ima vo sopstvenost, pod zakup ili lizing motor vo vozilo so koe ne vr{i avto-taksi prevoz na stoka.
^len 48
Na voziloto za vr{ewe na avto-taksi prevoz na stoka na vidno mesto od dvete bo~ni strani mora da bide istaknat nazivot na prevoznikot, a na najvisokiot del od kabinata i oznakata "TAKSI".
^len 49
Odredbite od ~len 44 na ovoj zakon soodvetno se primenuvaat i na avto-taksi prevozot na stoka, so isklu~ok na bojata na voziloto.
^len 50
Prevoznikot e dol`en licencata da ja nosi vo voziloto.
2.3. Prevoz na stoka za sopstveni potrebi
^len 51
Pretprijatijata i drugite pravni lica i fizi~kite lica mo`at da vr{at prevoz na stoka za sopstveni potrebi, so sopstveni motorni vozila za zadovoluvawe na potrebite vo vr{eweto na svojata dejnost.
Personalot na voziloto, vo vr{eweto na prevozot na stoka za sopstveni potrebi mora da ima dokaz za prevoz na stokata od stav 1 na ovoj ~len .
III. PREVOZ VO ME\UNARODNIOT PATEN SOOBRA]AJ
^len 52
Me|unarodniot prevoz se vr{i soglasno so odredbite na ovoj zakon i na me|unarodnite dogovori {to gi sklu~ila ili im pristapila Republika Makedonija.
Ako so oddelni dr`avi ne e sklu~en me|unaroden dogovor od stav 1 na ovoj ~len, prevozot me|u tie dr`avi i Republika Makedonija se vr{i vo soglasnost so odredbite na ovoj zakon, na drugi me|unarodni dogovori {to ja obvrzuvaat Republika Makedonija pod uslovi na reciprocitet.
^len 53
Me|unarodniot prevoz mo`e da se vr{i vo dovoz od druga zemja vo Republika Makedonija, za druga zemja ili vo tranzit preku teritorijata na Republika Makedonija.
^len 54
Pri izvr{uvaweto na me|unarodniot prevoz, ekipa`ot na voziloto mora da ima ispravi za prevoz propi{ani so ovoj zakon, so propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon i so me|unarodni dogovori.
1. Prevoz na patnici
^len 55
Vo me|unarodniot paten soobra}aj prevozot na patnici se vr{i vrz osnova na dozvola za prevoz na patnici, ako so ovoj zakon ili so me|unaroden dogovor ne e opredeleno poinaku.
Dozvolata od stav 1 na ovoj ~len ja izdava ministerstvoto za soobra}aj i vrski na barawe na zainteresiraniot prevoznik.
Kon baraweto prevoznikot e dol`en da prilo`i vozen red, itinerer, cenovnik, dogovor so stranski prevoznik i drugi prilozi predvideni so me|unaroden dogovor.
Rokot na va`eweto na dozvolata od stav 1 na ovoj ~len ne mo`e da bide pokratok od edna godina nitu podolg od ~etiri godini, dokolku so me|unaroden dogovor ne e opredeleno poinaku.
Dozvolata za vr{ewe na me|unaroden prevoz, vo original mora da se nao|a vo voziloto so koe se vr{i me|unarodniot prevoz.
Na grani~niot premin kade {to se vr{i carinski nadzor i od kade {to stranskoto vozilo po~nuva da gi koristi pati{tata na Republika Makedonija, nadle`niot carinski organ proveruva dali vo voziloto se nao|a dozvolata od stav 1 na ovoj ~len . Ako utvrdi deka vo voziloto ne se nao|a propi{anata dozvola, go zabranuva vleguvaweto na voziloto vo Republika Makedonija i za toa go izvestuva Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
Ministerstvoto za soobra}aj i vrski mo`e da go odobri dvi`eweto na voziloto so izdavawe na posebna dozvola.
^len 56
Stranski prevoznik ne mo`e da vr{i kabota`a na teritorijata na Republika Makedonija, osven ako za takov prevoz mu e izdadena posebna dozvola pod uslovite predvideni so ovoj zakon ili so me|unaroden dogovor.
^len 57
Vo me|unarodniot paten soobra}aj prevozot na patnici mo`e da se vr{i kako liniski ili kako vonliniski prevoz.
1.1. Liniski prevoz na patnici
^len 58
Liniskiot prevoz na patnici vo me|unarodniot paten soobra}aj prevoznikot e dol`en da go vr{i vo soglasnost so vozniot red i cenovnikot {to gi odredile doma{niot i stranskiot prevoznik.
Vozniot red, cenovnikot i licencata vo original mora da se nao|aat vo voziloto so koe se vr{i me|unaroden liniski prevoz na patnici.
^len 59
Liniskiot prevoz na patnici vo me|unarodniot paten soobra}aj mo`e da se vr{i i so pove}e vozila spored vozniot red, dokolku toa ne e sprotivno na me|unaroden dogovor i ako prevozot se vr{i so site vozila na celata relacija za koja e registriran vozniot red.
^len 60
Vrz usoglasuvaweto, registracijata i objavuvaweto na vozniot red, na~inot i uslovite na koristewe na avtobuskite stanici i na vozni bileti, soodvetno se primenuvaat odredbite na ovoj zakon za prevozot vo vnatre{niot paten soobra}aj i odredbite na me|unarodnite dogovori.
^len 61
Stranski prevoznik, baraweto za izdavawe na dozvola od ~len 55 na ovoj zakon go dostavuva preku nadle`niot organ na svojata dr`ava.
^len 62
Stranskiot prevoznik mo`e da vr{i prevoz na patnici vo tranzit preku teritorijata na Republika Makedonija ako za toa dobie dozvola soglasno so ~len 55 od ovoj zakon.
So dozvolata za prevoz na patnici vo me|unarodniot paten soobra}aj vo tranzit, ne mo`e da se dozvoli ka~uvawe i sleguvawe na patnici na teritorijata na Republika Makedonija, dokolku so me|unaroden dogovor ne e predvideno poinaku.
1.2. Vonliniski prevoz na patnici
^len 63
Vonliniskiot ggrevoz na patnici vo me|unarodniot paten soobra}aj se vr{i kako:
1) kru`no vozewe koe po~nuva i se zavr{uva na teritorijata na dr`avata vo koja e registrirano voziloto, pri {to istata grupa patnici se prevezuva so istoto vozilo na celiot itinerer i se vra}a vo mestoto na poa|awe bez popatno primawe i ostavawe na patnici;
2) prevoz na patnici vo zaminuvawe i so prazno vozilo vo vra}awe;
3) naizmeni~ni prevozi, organizirani zaradi prevoz vo pove}e patuvawa, od isto poa|ali{te do isto odredi{te ili negova pobliska okolina, na odnapred organizirani grupi patnici. So toa {to sekoja grupa koja go nzvr{ila patuvaweto vo zaminuvawe se vra}a vo istiot sostav i toa taka {to prvoto vozewe vo vra}awe i poslednoto vozewe vo zaminuvawe, vo niza naizmeni~ni vozewa, se izvr{uva so prazno vozilo i
4) prevoz na patnici pri {to voziloto vleguva prazno zaradi prezemawe na grupa patnici za dr`avata vo koja voziloto e registrirano.
Prevozite od to~kite 1 i 2 na ovoj ~len se vr{at bez dozvola, a prevozite od to~kite 3 i 4 na ovoj ~len so dozvola, dokolku so me|unaroden dogovor ne e opredeleno poinaku.
^len 64
Pri izvr{uvaweto na vonliniski prevoz na patnici, vo voziloto mora da se nao|a uredno popolneta kontrolna isprava - paten list so spisok na patnicite, potpi{an i zaveren so pe~at od strana na prevoznikot i zaveren od nadle`niot carinski organ na grani~niot premii na koj voziloto izleguva, odnosno vleguva.
Primerok od patniot list prevoznikot e dol`en da dostavi do carinskiot organ.
Ako so me|unaroden dogovor ne e opredeleno poinaku, doma{nnot prevoznik go vodi patniot list na obrazec i na na~in {to }e go propi{e ministerot za soobra}aj i vrski, a stranskiot prevoznik ~ie vozilo e registrirano vo zemjata na prevoznikot na obrazec i na na~in {to se utvrdeni so propis na negovata dr`ava.
^len 65
Ako vonliniskiot prevoz na patnici se izvr{uva samo so dozvola, originalot od dozvolata mora da se nao|a vo stranskoto vozilo koga toa se nao|a na teritorijata na Republika Makedonija.
2. Prevoz na stoka
^len 66
Doma{en prevoznik mo`e da vr{i me|unaroden prevoz na stoka ako ima me|unaroden tovaren list i dozvola za me|unaroden prevoz na stoka.
Doma{niot prevoznik e dol`en da pribavi dozvola za me|unaroden prevoz na stoka ako me|unarodniot prevoz vo oddelni zemji mo`e da se izvr{uva vrz osnova na takva dozvola.
Dozvolata od stav 1 na ovoj ~len ja izdava Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
^len 67
Ministerstvoto za soobra}aj i vrski dozvolite od ~len 66 na ovoj zakon gi dobiva od nadle`niot organ na drugata dr`ava vrz osnova na me|unaroden dogovor sklu~en so soodvetnata dr`ava i gi raspredeluva na prevoznicite.
Raspredelbata na dozvolite od stav 1 na ovoj ~len se vr{i vo soglasnost so kriteriumi, postapka i na na~in {to gi utvrduva ministerot za soobrakaj i vrski.
Po isklu~ok od stav 2 na ovoj ~len ako brojot na dozvolite za odredena zemja bitno otstapuva od potrebite za prevoz na stoki, ministerot za soobra}aj i vrski mo`e da utvrdi potebni kriteriumi, postapka i na~in za raspredelba na dozvolite za taa zemja.
^len 68
Stranski prevoznik od dr`avata so koja Republika Makedonija sklu~ila dogovor za me|unaroden prevoz na stoka, vr{i me|unaroden prevoz na stoka na teritorijata na Republika Makedonija vrz osnova na dozvola {to ja izdava Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
Ministerstvoto za soobra}aj i vrski dozvolite za me|unaroden prevoz na stoka mu gi predava na nadle`niot organ na dr`avata na stranskiot prevoznik.
Stranskiot prevoznik pri vlez vo teritorijata na Republika Makedonija, mora da poseduva dozvola za me|unaroden prevoz na stoka vo original, dokolku so me|unaroden dogovor ne e opredeleno prevozot da se vr{i bez dozvoli.
Me|unarodniot prevoz so stransko motorno vozilo so priklu~no vozilo (zbir vozila) se izvr{uva vrz osnova na edna dozvola.
Po isklu~ok od stav 4 na ovoj ~len. Ako stranskoto motorno vozilo so priklu~no vozilo vo zbir vozila ima registarski oznaki na razni zemji. Za sekoe od tie vozila e potrebna posebna dozvola za prevoz na stoka. Predvidena so ovoj zakon, odnosno me|unaroden dogovor.
Originalot na dozvolata za prevoz na stoka mora da se nao|a vo stranskoto vozilo dodeka toa se nao|a na teritorijata na Republika Makedonija.
Na grani~niot premin, odnosno na drugo mesto kade {to se vr{i carinskiot nadzor i od kade {to stranskoto vozilo po~nuva da gi koristi pati{tata na Republika Makedonija, nadle`niot carinski organ proveruva dali vo voziloto se nao|a dozvolata od stav 1 na ovoj ~len . Ako utvrdi deka vo voziloto ne se nao|a propi{anata dozvola, go zabranuva vleguvaweto odnosno izleguvaweto na voziloto vo i od Republika Makedonija, grani~niot organ go izvestuva Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
Ministerstvoto za soobra}aj i vrski mo`e da zabrani dvi`ewe na stransko vozilo i da opredeli na~in na negovo vra}awe od Republika Makedonija ili da se odobri dvi`ewe na voziloto so izdavawe na posebna dozvola.
Dozvolite za prevoz na stoka vo me|unarodniot paten soobra}aj mo`e da bide bilateralna, tranzitna, za i od treti dr`avi i posebna.
Obrazecot na dozvolite od stav 9 na ovoj ~len go propi{uva ministerot za soobra}aj i vrski.
^len 69
Ako stranskiot prevoznik e od zemja so koja Republika Makedonija ne sklu~ila dogovor za me|unaroden provoz na stoki, carinsknte organ na grani~niot premin, odnosno na drugo mesto kade {to se vr{i carinski nadzor, }e mu izdade posebna dozvola za prevoz na stoka so naplatuvawe na nadomestok predviden vo ~len 77 od ovoj zakon. Kopii od izdadenite dozvoli carinskiot organ mu dostavuva na Ministerstvoto za soobrakaj i vrski do 10-ti vo mesecot za prethodniot mesec.
^len 70
Vkupniot broj na dozvoli za prevoz na stoka, kako i rokot na va`ewe na oddelni dozvoli me|u Republika Makedonija i drugi dr`avni dozvoli za tranziten prevoz na stoka i dozvoli za provoz na stoka za treti zemji i od treti zemji, go utvrduva Ministerstvoto za soobra}aj i vrski, so bilateralen dogovor (kontingent na dozvoli)
^len 71
Po isklu~ok na odredbite od ~lenovite 66 i 68 na ovoj zakon dozvola ne e potrebna za:
1) provoz na predmeti od vozduhoplovno pristani{te i za vozduhoplovno pristani{te vo slu~aj na havarija i druga nezgoda na vozduhoplov ili vo slu~aj na sletuvawe na vozduhoplov poradi prinudna promena na pravecot na letawe ili vo slu~aj na otka`uvawe na vozduhoplovnite linii;
2) prevoz na o{teteno motorno vozilo i negova prikolka;
3) prevoz na posmrtni ostanki;
4) prevoz na selidbeni predmeti so soodvetni specijalni vozila;
5) prevoz na po{tenski pratki;
6) prevoz na eksponati nameneti za saemi i izlo`bi;
7) prevoz na pomo{ni spravi i drugi predmeti za teatarski, muzi~ki i drugi kulturni priredbi, cirkuski pretstavi ili za filmski, radio i televiziski snimawa;
8) prevoz na mrtvi `ivotni. Osven zaradi industriska prerabotka;
9) prevoz na p~eli i ribni mladen~iwa;
10) prevoz na cve}e, ukrasni rastenija i rastitelni sadnici
11) provoz na medicinski i drug materijal kako pomo{ vo slu~aj na prirodni katastrofi;
12) vlegueawe na prazni vozila zaradi zamena na vozila vo defekt i prezemawe na predmeti od vozilata vo defekt i
13) vozila na tehni~ka pomo{ za popravka na vozila vo defekt.
Za prevozot od stav 1 na ovoj ~len ekipa`ot na voziloto mora da ima ispravi i druga dokumentacija od koi mo`e da se utvrdi deka e vo pra{awe prevoz od takov vid.
^len 72
Stranski prevoznik mo`e da vr{i vnatre{en prevoz na stoka me|u dve odredi{ta na teritorijata na Republika Makedonija (kabota`a), samo ako dobie dozvola za vnatre{en prevoz.
Dozvolata od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se izdade, ako poradi nedostig na soodvetni transportni kapaciteti vo Republikata, e neophodno prevozot da go izvr{i stranski prevoznik.
Dozvolata od stav 1 na ovoj ~len ja izdava Ministerstvoto za soobrakaj i vrski po pribaveno mislewe od Stopanskata komora na Makedonija.
^len 73
Stranski prevoznik mo`e da vr{i prevoz na stoka od Republnka Makedonija za treta zemja i obratno ako toa e predvideno so me|unaroden dogovor i ako za toa dobie dozvola od Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
3. Odzemawe, stavawe von sila na dozvolata i privremena zabrana na pristap na teritorijata na Republika Makedonija
^len 74
Ministerstvoto za soobra}aj i vrski mo`e da donese re{enie za odzemawe ili stavawe von sila na dozvolata od ~lenovite 55, 66 i 68 na ovoj zakon, na doma{en ili stranski prevoznik, ako prevoznikot ne go vr{i prevozot vo soglasnost so odredbite od ovoj zakon ili me|unaroden dogovor.
Dozvolata izdadena na stranski prevoznik od ~len 55 na ovoj zakon mo`e da se stavi von sila pod uslovite od stav 1 na ovoj ~len i vo slu~aj ako nadle`niot organ vo zemjata vo koja prevoznikot e registriran odbie da izdade soodvetna dozvola za prevoznikot od Republika Makedonija.
Odzemaweto na dozvolata spored stavovite 1 i 2 od ovoj ~len mo`e da se izre~e vo traewe od eden do dvanaeset meseci.
^len 75
Ministerstvoto za soobra}aj i vrski, mo`e da donese re{enie za privremena zabrana za pristap na teritorijata na Republika Makedonija za vozila na stranski prevoznik koj prevozot ne go izvr{uva vo soglasnost so odredbite na ovoj zakon ili me|unaroden dogovor.
Privremenata zabrana za pristap na teritorijata na Republika Makedonija mo`e da se izre~e vo traewe od eden do {est meseci.
^len 76
Odzemawe na dozvolata i privremena zabrana na pristap na teritorijata na Republika Makedonija na stransknot prevoznik go vr{i carinskiot organ na grani~niot premin, odnosno na drugo mesto na koe se vr{i carinski nadzor, a od koe stranskoto vozilo po~nuva da gi koristi pati{tata na teritorijata na Republika Makedonija.
Re{enie za odzemawe na dozvolata na doma{en i stranski prevoznik donesuva Ministerstvoto za soobra}aj i vrski.
Protiv re{enieto od stav 2 na ovoj ~len mo`e da se podnese `alba do komisijata za soobra}aj i vrski pri Vladata na Republika Makedonija vo rok od 15 dena od denot na priemot na re{enieto.
4. Nadomestoci
^len 77
Stransko vozilo {to vr{i prevoz na teritorijata na Republika Makedonija gi pla}a site nadomestoci utvrdeni so posebnite zakoni vrz osnova na reciprocitet, dokolku so me|unaroden dogovor ne e opredeleno poinaku.
IV. VONREDEN PREVOZ
^len 78
Doma{en i stranski prevoznik so vozilo na javen pat koe prazno ili zaedno so tovarot gi nadminuva propi{anite uslovi vo pogled na dimenziite, vkupnata masa na osno optovaruvawe, mo`e da vr{i prevoz samo vrz osnova na dozvola za vonreden prevoz.
^len 79
Dozvolata za vonreden prevoz na barawe na prevoznikot ja izdava Ministerstvoto za soobra}aj i vrski po prethodno pribaveno mislewe od javnoto pretprijatie za pat{ita i Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, otkako }e utvrdi deka za toa postojat soobra}ajno-tehni~ki uslovi.
Vo dozvolata za vonreden prevoz se odreduva na~inot, uslovite za izvr{uvawe na prevozot i rokot na va`ewe na dozvolata.
Postapkata za izdavawe na dozvolata za vonreden prevoz e itna.
So propis koj go donesuva ministerot za ooobra}aj i vrski se utvrduva koja dokumentacija mora da se podnese kon baraweto za izdavawe na dozvolata za vonreden prevoz.
^len 80
Na stransko motorno vozilo nema da mu se dozvoli vlez, odnosno izlez vo i od Republika Makedoncja dokolku ne poseduva dozvola za vonreden prevoz.
V. NADZOR
^len 81
Nadzor nad zakonitosta na rabotata na pretprijatijata {to vr{at javen prevoz na patnici i stoka vr{i Ministerstvoto za soobra}aj i vrski, a nadzor nad zakonitosta na rabotata na pretprijatijata {to vr{at gradski i prigradski prevoz i avto-taksi prevoz vr{i opt{tinata, odnosno Gradot Skopje.
^len 82
Inspekciski nadzor nad primenata na odredbite na ovoj zakon i propisite doneseni vrz osnova na ovoj zakon vr{i Republi~kiot inspektorat za soobra}aj i vrski, a za gradskiot, prigradskiot i avto-taksi prevoz inspekciskite organi na op{tinata, odnosno Gradot Skopje.
^len 83
Rabotite od nadle`nost na Republi~kiot inspektorat za soobra}aj i vrski gi vr{at inspektorite za paten soobra}aj.
Za inspektor za paten soobra}aj mo`e da se nazna~i diplomiran soobra}aen in`ener, so najmalku tri godini rabotno iskustvo vo strukata.
^len 84
Inspektorot za paten soobra}aj ima pravo da donese re{enie za:
1) otstranuvawe na nedostatocite vo opredelen rok vo pogled na ispolnuvaweto na propi{anite uslovi za vr{ewe na prevoz vo patniot soobra}aj, uslovite za rabota na avtobuskite stanici i pridr`uvaweto na vozniot red;
2) privremena zabrana za vr{ewe na oddelni vidovi prevoz, upotrebata na motornite vozila i avtobuskite stanici i avtobuskite stojali{ta, ako vo opredeleniot rok ne se otstraneti utvrdenite nedostatoci {to gi utvrdil inspektorot za paten soobra}aj;
3) odzemaweto na dozvola na doma{en i stranski prevoznik za vr{ewe na me|unaroden prevoz na patnici ako ne se pridr`uva na vozniot red i itinererot;
4) zabrana na natamo{no dvi`ewe na stransko vozilo na teritorijata na Republika Makedonija so upatuvawe na voziloto do eden od grani~nite premini zaradi napu{tawe na zemjata, ako vo voziloto ne se nao|a propi{anata dokumentacija za soodvetniot vid na prevoz predvidena so ovoj zakon i so megunaroden dogovori i
5) isklu~uvawe na voziloto od soobra}aj so odzemawe na soobra}ajnata dozvola i registarskite tablici, ako prevozot se vr{i sprotivno na utvrdeniot i registriran vozen red ili se vr{i liniski prevoz bez registriran vozen red.
Odzemenata soobra}ajna dozvola i registarski tablici soglasno so stav 1 to~ka 5 na ovoj ~len }e se predadat na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti kade {to voziloto se vodi vo evidencija. Za odzemenata soobra}ajna dozvola i registarskite tablici na prevoznikot mu se izdava soodvetna potvrda.
Isklu~uvaweto na voziloto od soobra}aj soglasno so stav 1 to~ka 5 na ovoj ~len za prviot pat trae 30 dena, za vtoriot pat {est meseci i za tretiot pat edna godina.
^len 85
Protiv re{enieto na inspektorot za paten soobra}aj mo`e vo rok od osum dena od denot na dostavuvaweto na re{enieto da se podnese `alba do Komisija za soobra}aj i vrski pri Vladata na Republika Makedonija. @albata ne go odlaga izvr{uvaweto na re{enieto.
^len 86
Prevoznicite i drugite imateli na motorni vozila i pretprijatija koi upravuvaat so avtobuskite stanici se dol`ni na inspektorite za paten soobra}aj da im ovozmo`at vr{ewe na inspekciskiot nadzor, da im davaat potrebni izvestuvawa i da im ja stavat na uvid potrebnata tehni~ka i druga dokumentacija.
^len 87
Obrazecot na legitimacijata na inspektorite za paten soobra}aj go propi{uva Ministerot za soobra}aj i vrski.
VI. KAZNENI ODREDBI
^len 88
So pari~na kazna od 50 do 150 plati }e se kazni za stopanski prestap pretprijatie ili drugo pravno lice ako:
1) vr{i prevoz na patnici i stoka vo me|unarodniot i vnatre{niot javen paten soobra}aj bez licenca (~len 5) i
2) vr{i me|unaroden prevoz na patnici i stoka bez dozvola (~len ovi 55 stav 1 i 66 stav 1).
Za stopanski prestap od stav 1 na ovoj ~len }e se kizni i odgovornoto lice vo pretprijatieto ili drugo pravno lice od pet do deset plati.
Za stopanskiot prestap od stav 1 to~ki 1 i 2 na ovoj ~len, pokraj pari~nata kazna na storitelot mo`e da se izre~e i za{titna merka zabrana za vr{ewe na dejnost, javen prevoz na patnici i stoka vo traewe od {est meseci do edna godina.
^len 89
So pari~na kazna od osum do ~etirieset plati }e se kazni za prekr{ok pretprijatie ili drugo pravno lice ako:
1) vr{i prevoz na patnici i stoka so motorno vozilo {to ne gi ispolnuva uslovite utvrdeni so propisite za bezbednosta na soobra}ajot na pati{tata i posebnite tehni~ko-eksploatacioni uslovi (~len 4 stav 1),
2) otpo~ne so vr{ewe na me|umesen prevoz na patnici bez da go registrira vozniot red (~len 17 stav 1);
3) ne se pridr`uva na usoglaseniot i registriran vozen red (~len 17 stav 2);
4) vo voziloto nema licenca i registriran vozen red vo original ili zaveren prepis (~len 19);
5) vo voziloto so koe se vr{i me|umesen prevoz na patnici nema istaknato tabla na relacija so nazivite na po~etnata karakteristi~na popatna i krajna stanica i vreme na poa|awe i pristignuvawe (~len 20);
6) ne izdade bilet i potvrda za prevoz na baga` (~len 28 stav 1);
7) voznite bileti ne gi izdava soglasno so ~len 28 stav 2 od ovoj zakon;
8) vr{i ka~uvawe i sleguvawe na patnici na avtobuskite stanici i stojali{ta (~len 37);
9) vr{i avto-taksi prevoz na patnnci bez soodvetno vozilo i bez licenca (~len 39);
10) vr{i prevoz so vozilo vo koe ne e vgraden taksimetar i koe na bo~nite strani i na pokrivot ne sodr`i naziv "taksi" i broj od registerot na taksi prevoznici (~len 41);
11) vr{i liniski prevoz na patnici so avto-taksi vozilo (~len 42);
12) pri vr{ewe na avto-taksi prevozot ne go vklu~i taksimetarot i cenata na prevozot ne ja naplatuva vrz osnova na iznosot utvrden so taksimetarot (~len 43);
13) vr{i avto-taksi prevoz na stoka so nesoodvetno vozilo (~len 2 stav 1 to~ka 24) i bez licenca (~len 47 stav 1);
14) vr{i liniski prevoz na patnici vo me|unarodnot paten soobra}aj sprotivno na vozniot red i cenovnkot (~len 58 stav 1);
15 ) vo voziloto so koe se vr{i me|unaroden liniski prevoz na patnici ne se nao|aat vo original vozniot red, cenovnikot i licencata (~len 58 stav 2);
16) vr{i kabota`a na teritorijata na Republika Makedonija bez posebna dozvola (~len ovi 56 i 72);
17) vr{n vonliniski prevoz na patnici sprotivno na ~len 63 od ovoj zpkon;
18) pri izvr{uvaweto na me|unarodniot prevoz na stoka koj se vr{i vrz osnova na dozvola, vo stranskoto vozilo ne se nao|a originalot na dozvolata (~len 68 stav 6);
19) vo voziloto nema ispravi i druga dokumentacija od koja mo`e da se utvrdi deka se vr{i prevoz soglasno so ~len 71 od ovoj zakon; i
20) bez dozvola vr{i prevoz na stoka od Republika Makedonija za treti zemji i obratno (~len 73 stav 1).
Za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len ke se kazni i odgovornoto lice vo pretprijatieto ili drugo pravno lice so pari~na kazna od dve pettini do {est plati.
Za prekr{ok od stav 1 to~ki 2, 3 i 14 na ovoj ~len pokraj pari~nata kazna na storitelot mo`e da mu se izre~e i za{titna merka zabrana za vr{ewe dejnost na javen prevoz na patnici vo traewe od tri meseci do edna godina.
^len 90
So pari~na kazna od ~etiri do dvaeset plati }e se kazni za prekr{ok pretprijatie ili drugo pravno lice ako:
1) vo voziloto ne se nao|a uredno popolnet paten nalog (~len 3);
2) ne go istakne vozniot red na avtobuskata stanica (~len 18 stav 1);
3) ne go prijavi do nadle`niot organ za registracija i ne go objavi privremenoto zapirawe na voznnot red (~len 22 stavovi 4 i 5);
4) vr{i ka~uvawe i sleguvawe na patnnci, odnosno tovarawe i istovarawe na baga` nadvor od stanicite i stojali{tata (~len 23);
5) ne zastanuva na avtobuskata stanica, odnosno avtobuskoto stojali{te soglasno so vozniot red (~len 24);
6) ne vr{i uslugi za site prevoznici pod ednakvi uslovi (~len 25);
7) vr{i uslugi za prevoznik koj nema registrirano vozen red (~len 26);
8) ne vodi evidencija za poa|awe i doa|awe na voziloto (~len 27 stav 1);
9) vo patniot nalog ne go potvrdi vremeto na poa|awe i doa|awe na voziloto (~len 27 stav 2);
10) da izgotvi specifikacija na prodadeni vozni bileti i ne ja predade na posadata na avtobusot (~len 28 stav 3);
11) ne postapi po re{enie na inspektorot izdadeno vrz osnova na ~len 84 od ovoj zakon i
12) onevozmo`i ili go popre~upa vr{eweto na rabotite od delokrugot na inspekcijata za patniot soobra}aj (~len 86).
Za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len ke se kazni i odgovornoto lice vo pretprijatieto vo drugo pravno lice so pari~na kazna od edna pettina do tri plati.
^len 91
So pari~na kazna od edna pettina do tri plati ke se kazni za prekr{ok poedinec vo vr{ewe na samostojna dejnost ako:
1) vr{i avto-taksi prevoz so patni~ko vozilo koe ne gi ispolnuva uslovite od ~len 2 stav 1 to~ka 23 na ovoj zakon;
2) vr{i avto-taksi prevoz na stoka so tovarni motorni vozila ~ija vkupna te`ina nadminuva 3.500 kilogrami (~len 2 stav 1 to~ka 24 );
3) vr{i avto-taksi prevoz bez licenca (~len 39);
4) vo voziloto na vidno mesto nema vgraden ispraven, plombiran i ba`dariran taksimetar i istaknat naziv avto-taksi (~len 41 stav 1);
5) so patni~koto vozilo so koe vr{i avto-taksi prevoz na patnici vr{i liniski prevoz na patnici (~len 42);
6) vo vr{eweto na avto-taksi prevozot ne go vklu~i taksimetarot (~len 43 stav 1);
7) vr{i avto-taksi prevoz na stoka bez licenca (~len 47);
8) na avto-taksi voziloto za prevoz na stoka na vidno mesto ne e istaknat nazivot na prevoznikot i oznaka "taksi" (~len 48);
9) ne postapi po re{enie na inspektorot izdadeno vrz osnova na ~len 84 od ovoj zakon i
10) onevozmo`i ili go popre~uva vr{eweto na rabotite od delokrugot na inspekcijata za patniot soobra}aj (~len 86).
Za prekr{okot od stav 1 to~ki 3. 4 i 5 na ovoj ~len pokraj pari~nata kazna na storitelot mo`e da mu se izre~e i za{titna merka zabrana za vr{ewe na avto-taksi prevoz vo traewe od tri meseci do edna godina.
^len 92
So pari~na kazna od edna desettina do edna polovina od plata }e se kazni za prekr{ok fizi~ko lice ako vr{i prevoz sprotivno na ~lenovite 38 i 51 od ovoj zakon.
VII. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI
^len 93
Postojnite pravni i fizi~ki lica koi vr{at prevoz vo patniot soobra}aj dol`ni se da go usoglasat svoeto rabotewe so odredbite na ovoj zakon, vo rok od edna godina od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.
Po isklu~ok od stav 1 na ovoj ~len izdadenits dozvoli za vr{ewe na me|unaroden prevoz na patnici i stoka va`at do istekot na vremeto za koe se izdadeni.
^len 94
Lnniskiot prevoz na patnici vo vnatre{niot paten soobra}aj ke se vr{i od strana na potojnite prevoznici do istekot na va`nosta na postojniot registriran vozen red.
Po isklu~ok od stav 1 na ovoj ~len mo`e da se registrira nova linija dokolku so postojniot registriran vozen red ne e pokrien regionot za koj se predlaga nov vozen red.
^len 95
Do donesuvaweto na propisite vrz osnova na ovlastuvawata od ovoj zakon }e se primenuvaat pobliskite propisi {to va`ele do denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.
^len 96
So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i zakonot za prevozot vo patniot soobra}aj ("Slu`ben vesnik na SRM" broj 36/90 i "Spu`ben vesnik na Republika Makedonija" broj 32/91 i 62/93) i zakonot za prevozot vo me|unarodniot paten soobra}aj ("Slu`ben list na SFRJ" broj 41/80, 33/87, 80/89 i 29/90).
^len 97
Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".