ZAKON ZA UGOSTITELSKATA I TURISTI^KATA DEJNOST

Objaven vo "Slu`ben vesnik na R.M." broj 23/95 od 27 april 1995 god.

^len 1

So ovoj zakon se ureduvaat uslovite i na~inot na vr{ewe na ugostitelskata i turisti~kata dejnost.

^len 2

Pod ugostitelska dejnost, vo smisla na ovoj zakon, se smeta: prigotvuvawe i poslu`uvawe na hrana, alkoholni i bezalkoholni pijalaci, topli i ladni napivki i vr{ewe na uslugi za smestuvawe.

^len 3

Pod turisti~ka dejnost, vo smisla na ovoj zakon, se smeta: organizirawe i sproveduvawe na turisti~ki patuvawa, izleti, ekskurzii i drugi turisti~ki aran`mani vo zemjata i stranstvo; davawe na turisti~ki informacii; prodavawe i posreduvawe pri proda`bata na utostitelski i drugi turisti~ki uslugi; rabotite okolu izdavawe na ku}i, stanovi i sobi na turisti i vr{ewe na uslugi so turisti~ki vodi~i.

Pokraj uslugite od stav 1 na ovoj ~len, vr{itelite na turisti~kata dejnost mo`at da davaat i drugi uslugi, kako {to se: prodavawe na vozni bileti i osiguruvawe na patnici i turisti; turisti~ka propaganda; promovirawe i prezentirawe na turisti~kata ponuda; organizirawe na kulturni i sportski manifestacii; menuva~ki raboti; davawe pod naem na vozila i plovni objekti; prodavawe na suveniri, turisti~ka literatura i druga stoka {to voobi~aeno se prodava vo turisti~kiot promet, kako i prodavawe na vleznici za kulturni, sportski i drugi priredbi, sre}ki na lotarija i uplatuvawe na loto i sportska prognoza.

^len 4

Ugostitelska i turisti~ka dejnost mo`at da vr{at pretprijatija i drugi pravni lica, du}ani bez svojstvo na pravno lice i zdru`enija na gra|ani (vo natamo{niot tekst: vr{iteli na ugostitelska, odnosno turisti~ka dejnost).

Gra|anite mo`at da gi izdavaat svoite, stanovi i sobi za smestuvawe, odnosno smestuvawe i ishrana.

^len 5

Za vr{ewe na ugostitelska i turisti~ka dejnost moraat da bidat ispolneti propi{anite minamalno-tehni~ki uslovi i uslovite za kategorizacija na objektite na turisti~kata ponuda.

Uslovite od stav 1 na ovoj ~len gi propi{uva ministerot za stopanstvo.

Pokraj uslovite od stav 1 na ovoj ~len vr{itelot na ugostitelskata i turisti~kata dejnost, mora da obezbedi dokaz za tehni~ki pregled i dobiena upotrebna dozvola za objektot, odnosno da gi ispolnuva hignensko- sanitarnite uslovi i uslovite propi{ani so Zakonot za investiciona izgradba, za za{tita pri rabota, za{tita i unapreduvawe na ~ovekovata sredina, protivpo`arna za{tita i za{tita od bu~ava.

^len 6

Vr{itelite na ugostitelskata i turisti~kata dejnost ne mo`at da zapo~nat so vr{ewe na dejnosta dokolku ne gi ispolnuvaat uslovite od ~len 5 na ovoj zakon.

Ako vo tekot na vr{eweto na dejnosta odredena nadle`na inspekcija konstatira opredeleni nedostatoci, vr{itelot na ugostitelskata i turisti~kata dejnost ne mo`e da ja vr{i dejnosta do otstranuvawe na utvrdenite nedostatoci.

^len 7

Kategorizacija na ugostitelskite objekti vr{i komisija od trojca ~lenovi, koi imaat zamenici. Komisijata ja formira ministerot za stopanstvo od pretstavnici na ministerstvata nadle`ni za rabotite na ugostitelstvoto i turizmot, zdravstvo, trud i socijalna politika.

^lenot na Komisijata od stav 1 na ovoj ~len od Ministerstvoto za stopanstvo e i pretsedatel na Komisijata.

Za izvr{enata kategorizacija, Komisijata donesuva re{enie.

^len 8

Protiv re{enieto od stav 3 na ~len 7 na ovoj zakon mo`e da se izjavi `alba do ministerot za stopanstvo vo rok od 15 dena od denot na priemot na re{enieto.

^len 9

Sekoja promena na kategorizacijata na ugostitelskiot objekt, vr{itelot na ugostitelskata dejnost e dol`en vo rok od 30 dena od denot na nastanatite promeni da ja prijavi na Komisijata za kategorizacija na ugostitelskite objekti.

^len 10

Ugostitelskite objekti za smestuvawe i ugostitelskite objekti za ishrana, turisti~kite informativni biroa i slu`bi mo`at da rabotat sekoj raboten, nedelen i prazni~en den.

Rasporedot, po~etokot i zavr{uvaweto na rabotnoto vreme vo ugostitelstvoto i turizmot se ureduva spored vidot na objektite i karakterot na rabotata na sledniot na~in:

1. Ugostitelskite objekti za smestuvawe (hoteli, moteli, pansioni, turisti~ki naselbi, no}evali{ta, odmorali{ta i kampovi) i informativnite biroa i slu`bi mo`at da rabotat od 00,00 do 24,00 ~asot.

2. Ugostitelskite objekti za ishrana, bez ogled na vidot na objektot, mo`at da rabotat od 07,00 do 23,00 ~asot, osven:

2.1. Prostoriite za ishrana i zabava, koi pretstavuvaat edna grade`na celina so ugostitelskite objekti za smestuvawe, mo`at da rabotat od 00,00 do 24,00 ~asot;

2.2. Ugostitelskite objekti za ishrana, bez ogled na vidot na objektot, vo ezerskite i planinskite mesta vo vreme na turisti~kata sezona (letna od 15 maj do 15 septemvri) i (zimska od 15 dekemvri do 15 mart), mo`at da rabotat od 07,00 do 02,00 ~asot;

2.3. Ugostitelskite objekti za ishrana bez ogled na vidot na objektot, vo denovite petok, sabota, denovite sproti prazni~nite denovi i prazni~nite denovi mo`at da rabotat od 07,00 do 24,00 ~asot;

2.4. Ugostitelskite objekti - noken bar, kabare i disko-klub, koi ne se vo sostav na ugostitelskite objekti za smestuvawe, mo`at da rabotat i toa: noken bar i kabare od 20,00 do 03,00 ~asot, a disko-klub od 18,00 do 01,00 ~asot i

2.5. Ugostitelskkte objekti, bez ogled na vidot, koi se locirani na grani~nite premini, aerodromi, `elezni~ki stanici i me|ugradski avtobuski stanici, mo`at da rabotat od 00,00 do 24,00 ~asot.

Vr{itelot na ugostitelskata i turisti~kata dejnost, samostojno go opredeluva rabotnoto vreme na svojot objekt vo soglasnost so svoite delovni interesi, karakteristikite na podra~jeto i potrebite na koris-nicite na uslugite.

Rabotnoto vreme od prethodniot stav mora da bide istaknato na vidno mesto pri vlezot vo objektot, i ne mo`e da bide nadvor od vremeto predvideno so to~kite 1 i 2 na ovoj ~len.

^len 11

Odredbite od ovoj zakon ne se odnesuvaat na davaweto uslugi za ishrana i smestuvanwe vo pretprijatija koi organiziraat ishrana i smestuvawe za svoite vraboteni, vospitno-obrazovni, vospitno-popravni, socijalni, zdravstveni i druga ustanovi, kako i vo objektite za ishrana i smestuvawe na Armijata na Republika Makedonija i objektite na Ministerstvoto za odbrana i drugi edinici na odbranata.

^len 12

Rabotite od oblasta na ugostitelstvoto i turizmot, nivniot razvoj i unapreduvawe, turisti~kata ponuda, op{tata turisti~ka propaganda i informativna dejnost, gi vr{i Direkcijata za turizam kako organ vo sostav na Ministerstvoto za stopanstvo.

Direkcijata za turizam ima svojstvo na pravno lice.

^len 13

Vr{itelite na ugostitelskata dejnost se dol`ni:

1) Ugostitelskata dejnost, pokraj uslovite i na~inot utvrdeni so ovoj zakon, da ja vr{at i soglasno so delovnite obi~ai vo ugostitelstvoto;

2) da gi istaknat cenite na uslugite na na~in dostapen na gostite;

3) za sekoja izvr{ena usluga da izdadat blok-registar od kasata, ili smetka so evidenten broj;

4) da donesat normativi za tr{ewe na oddelni vidovi na jadewa, pijaloci i napkvki i tie da gi davaat vo koli~estvo i kvalitet koj odgovara na tie normativi i

5) da go istaknat vidot, nazivot i kategorijata na ugostitelskiot objekt.

Odredbite od ovoj ~len ne se odnesuvaat za davawe na ugostitelski uslugi vo objektite namenetn za odmor i rekreacija na deca i mladinci.

^len 14

Ugostitelska dejnost se vr{i vo tekot na celata godina ili samo vo opredelen vremenski period (sezonski).

Ugostitelskata dejnost se vr{i sezonski, dokolku ugostitelskite objekti rabotat neprekinato najmnogu pet meseci vo tekot na godinata.

^len 15

Ugostitelskata dejnost se vr{i vo delovni prostorii i delovni prostori, koi se nameneti i opremeni za davawe na ugostitelski uslugi (ugostitelski objekti).

Ugostitelskata dejnost mo`e da se vr{i i vo prostorii i mesta iadvor od ugostitelskite objekti vo koi se vr{i druga dejnost, dokolku za vr{ewe na ugostitelskata dejnost se ispolneti propi{anite uslovi spored odredbite na ovoj zakon.

^len 16

Nazivot na ugostitelskiot objekt se opredeluva spored vidot na ugostitelskite uslugi {to prete`no se davaat vo toj objekt.

Ugoetitelskite objekti, spored vidot na ugostitelskite uslugi, imaat naziv: hotel, motel, pansion, turisti~ka naselba, no}eval{ite, odmorali{te, kamp, restoran, restoran za samoposlu`uvawe, ekspres restoran, mle~en restoran, restoran bav~a, letna bav~a, narodna kujna, }ebap~ilnica, kafeana, gostilnica, no}en bar, kabare, snekbar, kafe-bar, pivnica, picerija, slatkarnica, bife, ~ajxilnica, kiosk, disko-klub i podvi`en ugostitelski objekt.

Ugostitelskiot objekt od stav 2 na ovoj ~len mo`e da ima samo eden naziv.

Spored vidovite na ugostitelskite uslugi, ugostitelskite objekti mo`at da imaat i drug kaziv od nazivite utvrdeni vo stav 2 na ovoj ~len.

^len 17

Ugostitelskite objekti se delat na:

1) ugostitelski objekti za smestuvawe i

2) ugostitelski objekti za ishrana.

^len 18

Ugostitelskite objekti za smestuvawe se delat na:

1) osnovni ugostitelski objekti, vo koi spa|aat hoteli, turisti~ki apartmani i rezidencii, pansioni i drugi objekti i

2) komplementarni objekti, vo koi spagaat odmorali{ta, odmorali{ta za deca i mladinci, ku}i, stanovi sobi i drugi komplementarni objekti.

^len 19

Ugostitelski objekti za ishrana se delat na:

1) restorani i drugi objekti za poslu`uvawe i

2) druti ugostitelski objekti. Restoranite i drugi objekti za poslu`uvawe, bez ogled na nazivot, se onie ugostitelski objekti vo koi personalot gi poslu`uva gostite na masa.

Drugi ugostitelski objekti, bez ogled na nazivot, se onie ugostitelski objekti vo koi gostite se poslu`uvaat sami.

^len 20

Vo ugostitelskite objekti e zabraneto poslu`uvawe na alkoholni pijalaci vo vremeto od 06,00 do 10,00 ~asot.

^len 21

Vo ugostitelskite objekti e zabraneto poslu`uvawe na alkoholni pijalaci na lica so vozrast pod 18 godini.

^len 22

Vo ugostitelskite i turisti~kite objekti e zabraneta proda`ba i nudewe na proda`ba, kako i u`ivawe na supstanci ili preparati {to se proglaseni za opojni drogi ili psihotropni supstanci.

^len 23

Vr{itelnte na ugostitelskata dejnost mo`at da vr{at i drugi dejnosti, so koi neposredno se nadopolnuva vr{eweto na ugostitelskata dejnost i pridonesuvaat za podobro koristewe na ugostitelskite kapaciteti i ostvaruvawe na pogolem promet, dokolku gi ispolnuvaat propi{anite uslovi za vr{ewe na tie dejnosti.

VR[EWE NA USLUGI ZA SMESTUVAWE I ISHRANA VO KU]I, STANOVI I SOBI ZA IZDAVAWE

^len 24

Gra|anite gi izdavaat svoite ku}i, stanovi i sobi za vr{ewe uslugi za smestuvawe, odnosno smestuvawe i ishrana na patnici i turisti, kako i na drugi lica, pod uslovite opredeleni so ovoj zakon.

Uslugite za smestuvawe i ishrana vo objektite od stav 1 na ovoj ~len se vr{at vrz osnova na odobrenie.

^len 25

Gra|anite se dol`ni, vo prostorijata vo koja se vr{at uslugite, na vidno mesto da ja istaknat kategorijata i cenite na uslugite za smestuvawe i ishrana.

^len 26

Barawe na odobrenie za vr{ewe na uslugi za smestuvawe, odnosno za smestuvawe i ishrana, vo ku}ite, stanovite i sobite se podnesuva do Ministerstvoto za stopanstvo.

Vo baraweto za izdavawe na odobrenie od stav 1 na ovoj ~len, gra|anite se dol`ni da ja ozna~at kategorijata na ku}ite, stanovite i sobite i dokaz deka ne boleduvaat od zarazni bolesti.

Ministerstvoto za stopanstvo e dol`no da se proiznese vo rok od osum dena od priemot na baraweto od stav 1 na ovoj ~len.

Dokolku Ministerstvoto za stopanstvo ne se proiznese vo rokot od stav 3 na ovoj ~len, }e se smeta deka gra|aninot steknal pravo ia vr{ewe na uslugite od stav 1 na ovoj ~len.

KAMPIRAWE

^len 27

Pod kampirawe, vo smisla na ovoj zakon, se smeta prestoj na lica za odmor i razonoda vo {atori, kamp-ku}i~ki, prikolki i drugi sli~ni objekti.

^len 28

Kampot mora da ima utvrden ku}en red.

Na vlezot vo kampot ili na drugo za toa soodvetno mesto, mora da bide postaven plan ({ema) na kampot, istaknat cenovnik za koristewe na prostorot za kampirawe, kategorija na kampot, kako i drugite uslugi {to gi dava kampot.

DAVAWE NA UGOSTITELSKI USLUGI NA NUDISTI

^len 29

Ugostitelskite uslugi na nudisti mo`at da se davaat vo ugostitelskite objekti i kampovi.

Na vlezot na ugostitelskiot objekt, odnosno kampot vo koj se davaat uslugi na nudisti, pokraj nazivot na objektot se stava i oznaka deka vo toj objekt se davaat ugostitelski uslugi na nudisti.

^len 30

Vr{itelite na turisti~kata dejnost mo`at da vr{at posreduvawe vo turisti~kiot promet, vo svoe ime i za svoja smetka, vo svoe ime i za tu|a smetka i da zastapuvaat drugi firmi vo vr{eweto na posreduvawe vo turisti~kiot promet.

^len 31

Vr{itelite na turisti~ki uslugi, pri posreduvaweto vo turisti~kiot promet, se dol`ni da:

1) go objavuvaat vidot i cenata na sekoja oddelna usluga na na~in dostapen na turistite, patnicite i drugite lica;

2) gi davaat uslugite spored dogovorennte uslovi i ceni i

3) izdadat smetka na korisnikot za sekoja izvr{ena turisti~ka usluga.

^len 32

Organiziraweto i davaweto na turisti~kite uslugi - patuvawa i izleti se vr{i spored programa.

Programata osobeno sodr`i: relacija i termini na dvi`eweto i prestojot, na~in na prevozot; vid i kategorija na prevoznite sredstva; uslugi pri prestojot; kategorija na objektite za smestuvawe; pograni~ni formalnosti; razmena na valuti; uslugi na turisti~ki vodi~i; minimalen broj na patnici; cena na uslugite i drugite uslugi od zna~ewe za baranoto patuvawe.

Programata od stav 2 na ovoj ~len mora da bide potpi{ana i zaverena od ovlastenoto lice na davatelot na turisti~kata usluga.

^len 33

Za davaweto na turisti~kite uslugi spored programata, pome|u vr{itelite i korisnicite na turisti~kite uslugi, se sklu~uva dogovor.

TURISTI^KI VODI^

^len 34

Turisti~ki vodi~, spored ovoj zakon, e lice koe na doma{nite i stranskite turisti stru~no im gi objasnuva prirodnite ubavini, retkosti, kulturno-istoriskite spomenici, umetni~kite dela, etnografskite i drugite znamenitosti, kako i op{testvenoto ureduvawe i ekonomskite dostignuvawa na zemjata.

^len 35

Ne se smeta za turisti~ki vodi~ stru~no lice koe vr{i muzejska, arhivska, bibliotekarska dejnost i dejnost na za{tita na spomenicite na kulturata i za{tita na prirodnite retkosti, koga rabotata ja vr{i vo ramkite na svoite rabotni zada~i, kako i liceto koe pridru`uva grupa na turisti.

^len 36

Turisti~kiot vodi~ mora da gi ispolnuva slednive uslovi:

1) da e dr`avjanin na Republika Makedonija;

2) da ima `iveali{te na teritorijata na Republika Makedonija;

3) da ne mu e zabraneto vr{ewe na dejnosta na turisti~ki vodi~ so pravosilna sudska presuda ili so re{enie za prekr{ok i

4) da ne e osuduvan za krivi~no delo neovlasteno proizvodstvo i pu{tawe vo promet opojni drogi, posreduvawe vo vr{ewe na prostitucija i proizvodstvo i rasturawe na pornografski spisi.

^len 37

Turisti~kiot vodi~ mora da ima najmalku sredna stru~na podgotovka i polo`en stru~en ispit za turistn~ki vodi~.

^len 38

Stru~en ispit za turisti~kn vodi~ se polaga pred ispitna komisija.

Ispitnata komisija za polagawe na stru~niot ispit za turisti~ki vodi~ mo`e da ja formira visokoobrazovnata ustanova za turizam i ugostitelstvo ili drugi asocijacii od oblasta na ugostitelstvoto i turizmot.

Stru~niot ispit za turisti~ki vodi~ se polaga spored utvrdenata programa.

Programata za polagawe na stru~niot ispit za turisti~ki vodi~ ja donesuva visokoobrazovnata ustanova za turizam i ugostitelstvo po prethodno mislewe na Ministerstvoto za obrazovanie i fizi~ka kultura. Programata od stav 3 na ovoj ~len se objavuva vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".

^len 39

Tro{ocite za polagawe na stru~niot ispit za turisti~ki vodi~ pa|aat na tovar na kandidatot.

Tro{ocite od stav 1 na ovoj ~len mo`at da gi nadomestat turisti~kite i ugostitelskite pretprijatija, kako i drugi ustanovi i organizacii, zainteresirani za uslugite na turisti~kite vodi~i.

^len 40

Na kandidatot koj go polo`il stru~niot ispit za turisti~ki vodi~ mu se izdava uverenie.

Obrazecot na uverenieto od stav 1 na ovoj ~len go propi{uva visokoobrazovnata ustanova za turizam i ugostitelstvo.

^len 41

Svojstvoto na turisti~ki vodi~ se doka`uva so posebna legitimacija.

Obrazecot na legitimacijata od stav 1 na ovoj ~len go propi{uva ministerot za stopanstvo.

Legitimacijata od stav 1 na ovoj ~len ja izdava visokoobrazovnata ustanova za turizam i ugostitelstvo ili asocijacnite od oblasta na turizmot i ugostitelstvoto kaj koi kandidatot go polo`il ispitot za turisti~kn vodi~.

^len 42

Nadzor nad sproveduvaweto na odredbite na ovoj zakon vr{at: organite na pazarnata; sanitarnata i zdravstvsna; trudovata inspekcija, organite nadle`ni za kontrola na bu~avata i organite na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

^len 43

Ako prostoriite, prostorite, zemji{teto i opremata koi slu`at za vr{ewe na ugostitelska i turisti~ka dejnost, ne gi ispolnuvaat propi{anite minimalno-tehni~ki uslovi i uslovite za kategorizacija na turisti~kata ponuda, republi~knot pazaren inspektor }e donese re{enie so koe }e naredi otstranuvawe na utvrdenite nedostatoci, opredeluvaj}i go i rokot vo koj istite treba da se otstranat.

Ako vo opredeleniot rok ne bidat otstraneti nedostatocite od stav 1 na ovoj ~len, republi~kiot pazaren inspektor }e zabrani vr{ewe na taa dejnost, dodeka ne se otstranat nedostatocite.

Ako nedostatocite vo odnos na zdravstveno - higienskite uslovi se takvi {to mo`at da predizvikaat te{ki posledici po zdravjeto ili `ivotot na korisnikot na uslugite, sanitarnata i zdravstvenata inspekcija vedna{ }e donese re{enie za zabrana na koristewe na prostoriite i opremata za vr{ewe na taa dejnost, odnosno vr{ewe na uslugi se dodeka tie nedostatoci ne bidat otstraneti.

^len 44

Za dejstvijata od ~len 22 na ovoj zakon, pokraj kaznata predvidena so Krivi~niot zakon na Republika Makedonija, }e se izre~e i za{titna merka zabrana na vr{ewe na ugostitelskata i turisti~kata dejnost vo traewe od tri do deset godini.

^len 45

So pari~na kazna od {est do 18 plati }e se kaznat za prekr{ok pretprijatieto ili drugo pravno lice, ako:

1) vo vr{eweto na ugostitelskata i turisti~kata dejnost ne se ispolneti propi{anite minimalno-tehni~ki uslovi i uslovite za kategorizacija na objektite na turisti~kata ponuda (~len 5 stavovi 1 i 3 );

2) ne ja prijavi promenata na kategorijata na ugostitelskiot objekt (~len 9);

3) vr{i ugostitelska dejnost sprotivno na odredbite od ovoj zakon i delovnite obi~ai vo ugostitelstvoto (~len 13 stav 1 to~ka 1);

4) vo ugostitelskite objskti se poslu`uvaat alkoholni pijalaci vo vreme od 06,00 do 10,00 ~asot (~len 20) i

5) vo ugostitelskite objekti se poslu`uvaat alkoholni pijaloci na lica so vozrast pod 18 godini (~len 21).

Za dejstvijata od stav 1 to~ki 4 i 5 na ovoj ~len pokraj pari~nata kazna, }e se izre~e za{titna merka zabrana na vr{ewe na dejnosta vo traewe od {est meseci do edna godina.

Za prekr{ok od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i odgovornoto lice vo pretprijatieto so pari~na kazna od edna tretina do tri plati.

Za dejstvijata od stav 1 to~ki 4 i 5 na ovoj ~len pokraj pari~nata kazna na odgovornoto lice }e se izre~e i za{tita merka zabrana na vr{enl na odgovorni raboti i rabotni zada~i vo traewe od {est meseci do edna godina.

^len 46

So pari~ia kazna od ~etiri do 12 plati }e se kazni za prekr{ok pretprijatijeto ili drugo pravno lice, ako:

1) ne gi istakne cenite na uslugite na na~in dostapen na gostite

( ~len 13 stav 1 to~ka 2);

2) za sekoja izvr{ena usluga ne izdava blok - registar od kasata ili smetka so evidenten broj (~len 13 stav 1 to~ka 3);

3) ne donese normativi za tro{ewe na oddelni vidovi jadewa, pijalaci i napivki i tie ne gi dava vo koli~estvo i kvalitet koj odgovara na normativite (~len 13 stav 1 to~ka 4);

4) ne go istakne vidot, nazivot i kategorijata na ugostitelskiot objekt (~len 13 stav 1 to~ka 5);

5) ne se pridr`uva na rasporedot, po~etokot i zavr{uvaweto na rabotnoto vreme opredeleno so ~len 10 od ovoj zakon;

6) ne utvrdi ku}en red vo kampot (~len 28 stav 1);

7) na vlezot na kampot ili na drugo za toa soodvetno mesto ne postavi plan ({ema) na kampot, ne istakne cenovnik za koristewe na prostorot za kampirawe, kategorija na kampot, kako i drugi uslugi {to gi dava kampot

( ~len 28 stav 2);

8) na vlezot na ugostitelskiot objekt, odnosno kampot vo koj se davaat uslugi na nudisti, pokraj nazivot na objektot ne stavi i oznaka deka vo toj objekt se davaat ugostitelski uslugi na nudisti ( ~len 29 stav 2);

9) ne go objavn vidot i cenata na sekoja oddelna usluga, na na~in dostapen na turistite, patnicite i drugite lica (~len 31 stav 1 to~ka 1);

10) ne izdade smetka na korisnikot za sekoja izvr{ena turisti~ka usluga (~len 31 to~ka 3);

11) programata ne gi sodr`i podatocite od ~len 32 stav 2 na ovoj zakon i

12) programata ne bide zaverena i potpi{ana od ovlasteno lice na davatelot na turisti~kata usluga (~len 32 stav 3).

Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i odgovornoto lice vo pretprijatieto so pari~na kazna od edna pettina do dve ipol plati.

Za dejstvijata od stav 1 to~kite 3, 9, 11 i 12 na ovoj ~len pokraj pari~nata kazna od stav 2 }e se izre~e i za{titna merka zabrana na vr{ewe na odgovorni raboti i rabotni zada~i vo traewe od tri meseci do edna godina.

Za dejstvijata od to~kite 1, 2, 4, 6, 7, 8 i 10 pazarniot inspektor mo`e na samoto mesto da naplati pari~na kazna i toa:

1) za pravnoto lice dve plati;

2) za odgovornoto lice edna polovina od plata i

3) za gra|aninot do edna pettina od plata.

^len 47

So pari~na kazna od edna pettina do tri plati }e se kazni vr{itelot na ugostitelskata i turisti~kata dejnost bez svojstvo na pravno lice za dejstvijata od ~lenovite 45 i 46 na ovoj zakon.

Za dejstvijata od to~kite 1, 2, 4, 6, 7, 8 i 10 na ~len 46 od ovoj zakon pazarniot inspektor mo`e na samoto mesto da mu naplati pari~na kazna na vr{itelot na ugostitelskata i turisti~kata dejnost bez svojstvo na pravno lice vo iznos od edna polovina od plata.

^len 48

So pari~na kazna od edna pettina do edna polovina od plata, }e se kazni za prekr{ok fizi~koto lice, ako:

1) ku}ite, stanovite i sobite za izdavawe na gra|anite od ~len 24 na ovoj zakon, ne gi ispolnuvaat propi{anite minimalno-tehni~ki uslovi i uslovite za kategorizacija na objektite na turisti~kata ponuda (~len 5 stav 1);

2) uslugi za smestuvawe i ishrana vr{i bez odobrenie (~len 24 stav 2);

3) vo prostorijata vo koja se vr{at uslugite na vidno mesto ne ja istakne kategorijata, cenite na uslugite za smestuvawe i ishrana ( ~len 25);

4) vr{i uslugi na turisti~ki vodi~ sprotivno na odredbite od ~len 35 na ovoj zakon i

5) vr{i uslugi na turisti~ki vodi~ bez polo`en stru~en ispit (~len 37).

^len 49

Nere{enite barawa, podneseni pred vleguvaweto vo sila na ovoj zakon, }e se re{avaat spored odredbite na ovoj zakon.

^len 50

Vr{itelite na ugostitelskata i turisti~kata dejnost se dol`ni da go usoglasat svoeto rabotewe spored odredbite na ovoj zakon vo rok od dve godini od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 51

Propisite za minamalnite tehni~ki uslovi i uslovite za kategorizacija na objektite na turisti~kata ponuda od ~len 5 na ovoj zakon }e se donesat vo rok od tri meseci od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 52

Programata za polagawe na stru~en ispit za turisti~ki vodi~ od ~len 38 stav 4 na ovoj zakon, obrazecot na uverenieto za polo`en stru~en ispit za turisti~ki vodi~ od ~len 40 stav 2 i obrazecot za legitmacijata za turisti~ki vodi~ od ~len 41 stav 2 }e se donesat vo rok od tri meseci od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 53

Do donesuvaweto na propisite, soglasno so odredbite na ovoj zakon, }e se primenuvaat propisite {to va`ea do denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

^len 54

So vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i Zakonot za ugostitelskata i turisti~kata dejnost ("Slu`ben vesnik na SRM" broj 24/83, 21/84, 29/86, 30/87, 36/88, 29/89,46/89, 23/90 i "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija" broj 12/93).

^len 55

Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija"