ZAKON ZA SANITARNATA I ZDRAVSTVENATA INSPEKCIJA
Objaven vo "Slu`ben vesnik na R.M." broj 19/95 od 06 april 1995 god.
I. OSNOVNA ODREDBA
^len 1
So ovoj zakon se ureduvaat nadle`nosta, ovlastuvawata i organizacijata na Republi~kiot sanitaren i zdravstven inspektorat (vo natamo{niot tekst: Inspektorat), kako organ {to vr{i nadzor nad izvr{uvaweto na zakonite i propisite doneseni vrz osnova na zakonite vo oblasta na sanitarno-higienskata, epidemiolo{kata i zdravstvenata za{tita na naselenieto.
II. NADLE@NOST
^len 2
Inspektoratot pri vr{eweto na nadzorot nad izvr{uvaweto na zakonite i propisite doneseni vrz osnova na zakonite vo oblasta na sanitarno-higienskata i epidemiolo{kata za{tita, vr{i nadzor osobeno nad:
1) sproveduvaweto na merkite za spre~uvawe i suzbivawe na zaraznite bolesti;
2) zdravstvenata ispravnost na prehranbenite produkti i predmetite za op{ta upotreba vo proizvodstvoto i prometot;
3) zdravstvenata ispravnost na vodata za piewe;
4) zdravstvenata ispravnost na lekovite i pomo{nite lekoviti sredstva vo proizvodstvoto i prometot;
5) proizvodstvoto i prometot na opojnite drogi i otrovi;
6) sproveduvaweto na merkite za za{tita od izvori na jonizira~ki zra~ewa;
7) sproveduvaweto na merkite za za{tita od {tetni materii i vlijanija vrz zdravjeto na lu|eto;
8) sanitarno-higienskite uslovi za lokacija i rekonstrukcija (prenamena i adaptacija) na javni objekti;
9) sanitarno-higienskite uslovi vo objekti, kako i vo sredstvata za javen prevoz i
10) licata vraboteni na rabotni mesta kade {to so svojata zdravstvena sostojba mo`at da go zagrozat zdravjeto na lu|eto.
^len 3
Inspektoratot pri vr{eweto na nadzorot nad izvr{uvaweto na zakonite i propisite doneseni vrz osnova na zakonite vo oblasta na zdravstvenata za{tita, vr{i nadzor osobeno nad:
1) ostvaruvaweto na pravata od zdravstvenata za{tita;
2) vr{eweto na zdravstvena dejnost;
3) evidenciite vo oblasta na zdravstvenata za{tita i
4) op{tite akti na zdravstvenite organizacii.
III. ORGANIZACIJA
^len 4
Rabotite od nadle`nosta na Inspektoratot gi vr{at republi~ki sanitarni i zdravstveni inspektori (vo natamo{niot tekst: inspektori).
Na sekoi 15.000 `iteli se postavuva najmalku eden republi~ki sanitaren i zdravstven inspektor.
^len 5
Rabotite od nadle`nosta na Inspektoratot, {to se odnesuvaat na uvoz na stoka i prevoz na patnici vo me|unarodniot soobra}aj, gi vr{at republi~ki sanitarni inspektori za uvoz na stoka i prevoz na patnici vo me|unarodniot soobra}aj.
^len 6
So rabotite na Inspektoratot rakovodi glaven republi~ki sanitaren i zdravstven inspektor.
^len 7
Nazivite na rabotite i zada~ite, delokrugot na rabota i uslovite {to treba da gi ispolnuvaat inspektorite za da mo`at da gi vr{at utvrdenite raboti i zada~i se ureduvaat so aktot za sistematizacijata na rabotite i zada~ite {to go donesuva ministerot za zdravstvo.
^len 8
Slu`benoto svojstvo na inspektorot se utvrduva so legitimacija.
Obrazecot na legitimacijata i na~inot na nejzinoto izdavawe gi propi{uva ministerot za zdravstvo.
^len 9
Inspektoratot se gri`i za unapreduvawe na inspekciskiot nadzor i za stru~no usovr{uvawe na inspektorite.
IV. OVLASTUVAWA
^len 10
Inspektorits se ovlasteni da:
1) zabranat koristewe na rabotni i javni prostorii, do otstranuvaweto na sanitarno-higienskite nedostatoci {to {tetno vlijaat vrz `ivotot i zdravjeto na lu|eto;
2) zabranat upotreba na javni objekti bez prethodna soglasnost ili odobrenie, odnosno sprotivno na izdadena soglasnost ili odobrenie od inspektorot;
3) davaat mislewa na urbanisti~kite planovi od sanitarno-higienski aspskt, pred nivnoto donsuvawe;
4) izdavaat sanitarni soglasnosti za uslovite na lokacijata za izgradba na javni objekti {to ne se predvideni so urbanisti~kite planovi;
5) izdavaat sanitarna soglasnost na proekti za izgradba na javni objekti pred izdavaweto na odobrenieto za gradba;
6) u~estvuvaat vo vr{eweto na tehni~kiot pregled na javni objekti za koi e izdadena sanitarna soglasnost;
7) izdavaat odobrenie za pu{tawe vo upotreba na javni objekti pred izdavawe na re{enieto za upotreba na objektot od nadle`niot organ za rabotite na grade`ni{tvoto;
8) izdavaat sanitarni soglasnosti za rekonstrukcija (adaptacija i prenamena) na javni objekti;
9) utvrduvaat dali se ispolneti uslovite za vr{ewe na dejnost propi{ani so posebnite propisi;
10) zabranat rabota na uredi i objekti {to ispu{taat {tetni materii ili na drug na~in {tetno vlijaat vrz `ivotot i zdravjeto na lu|eto;
11) zabranat za upotreba zdravstveno neispravna voda;
12) zabranat sobirawe na gra|ani vo javni objekti ili na javni mesta, ako postoi opasnost od {irewe na zarazni bolesti;
13) zabranat nezakonito i neovlasteno vr{ewe na zdravstvena dejnost;
14) naredat sproveduvawe na sanitarno-higienski merki zaradi spre~uvawe i suzbivawe na zarazni bolesti;
15) naredat otstranuvawe od rabota na lica koi so svojata zdravstvena sostojba mo`at da go zagrozat `ivotot i zdravjeto na lu|eto;
16) naredat otstranuvawe na nedostatoci i nepravilnosti vo primenata na zakonite i propisite doneseni vrz osnova na zakonite i op{tite akti na zdrav-stvenite organizacii i
17) naredat izvr{uvawe i na drugi merki, odnosno dejstvija za koi se ovlasteni so zakon.
^len 11
Zaradi vr{ewe na inspekciskiot nadzor, inspektorite se ovlasteni da vr{at uvid vo site mesta i objekti koi podle`at na nadzor, soglasno so ovoj zakon i posebni propisi.
Organite, organizaciite, rabotnicite koi vr{at dejnost so li~en trud i fizi~kite lica dol`ni se da ovozmo`at nepre~eno vr{ewe na inspekciskiot nad-zor, kako i da davaat vistiniti i to~ni podatoci, informacii, mostri i drugi materijali, na barawe na inspektorot, bez nadomestok.
V.POSTAPKA
^len 12
Vo vr{eweto na inspekciskiot nadzor, inspektorite re{avaat spored pravilata na op{tata upravna postapka, osven koga e toa poinaku opredeleno so ovoj zakon.
^len 13
Vo slu~ai koga }e utvrdat postoewe na neposredna opasnost po `ivotot i zdravjeto na lu|eto, inspektorite izdavaat usna naredba za itno i neodlo`no otstranuvawe na utvrdenite nedostatoci, koja zapisni~ki se konstatira.
Vo slu~aite od stav 1 na ovoj ~len, inspektorite donesuvaat pismeno re{enie vo rok od 48 ~asa od izdavaweto na usnata naredba.
^len 14
Po `alba protiv prvostepenoto re{enie na inspektorot, re{ava ministerot za zdravstvo.
Izjavenata `alba protiv prvostepenoto re{enie, ne go odlaga negovoto izvr{uvawe.
^len 15
Ako so povredata na zakonite i propisite donseni vrz osnova na zakonite, koi se predmet na inspskciskiot nadzor, e storen prekr{ok, stopanski prestap ili krivi~no delo, inspektorot e dol`en da povede soodvetna postapka pred nadle`niot organ.
^len 16
Tro{ocite na inspekciskiot nadzor vo postapkite povedeni po barawe na stranka soglasno so zakon, pa|aat na tovar na strankata.
Na~inot na presmetuvaweto i visinata na tro{ocite vo postapkite od stav 1 na ovoj ~len gi propi{uva ministerot za zdravstvo.
VI. KAZNENI ODREDBI
^len 17
So pari~na kazna od ~etiri do deset plati }e se kazni za prekr{ok pravnoto lice ako:
1) ne ovozmo`i, odnosno go spre~i vr{eweto na inspekciskiot nadzor ili ne gi dade potrebnite informacii, podatoci, mostri i materijali (~len 11 stav 2), i
2) ne postapi po izvr{enoto re{enie na inspektorot (~lenovi 13 i 14).
Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni so pari~na kazna od edna pettina do edna ipol plata i odgovornoto lice vo pravnoto lice.
Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni so pari~na kazna od edna pettina do dve plati i poedinecot vo vr{ewe na samostojna dejnost ili profesija.
Za prekr{okot od stav 1 na ovoj ~len, osven pari~nata kazna od stav 2, odnosno stav 3, na odgovornoto lice vo pravnoto lice, mu se izre~e i za{titna merka -zabrana na vr{ewe na rabotite i rabotnite zada~i koi gi vr{i, od tri do {est meseci, a na poedinecot vo vr{ewe na samostojna dejnost ili profesija }e mu se izre~e i za{titna merka zabrana na vr{ewe na dejnosta, od tri do {est meseci.
Za prekr{okot od stav 1 to~ki 1 i 2 na ovoj ~len }e se kazni so pari~na kazna od edna desetina do edna pettina od plata i fizi~koto lice.
VII. ZAVR[NI ODREDBI
^len 18
Ministerot za zdravstvo }e gi donese propisite od ~lenovite 7, 8 i 16 na ovoj zakon, vo rok od tri meseci od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.
^len 19
So denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon prestanuva da va`i Zakonot za sanitarnata inspekcija ("Slu`ben vesnik na SRM" broj 40/72, 10/83, 19/90 i 17/ 91) i Zakonot za zdravstvenata inspekcija ("Slu`ben vesnik na SRM" broj 6/85).
^len 20
Ovoj zakon vleguva vo sila osmiot den od denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".