ZAKON ZA PRESTRUKTUIRAWE NA DEL OD PRETPRIJATIJATA KOI VO SVOETO RABOTEWE ISKA@UVAAT ZAGUBI

Objaven vo "Slu`ben vesnik na R.M." broj 2/95 od 17 januari 1995 god.

^len 1

So ovoj zakon se ureduvaat uslovite i na~inot na organizaciono i finansisko prestruktuirawe na del od pretprijatijata koi iska`uvaat zagubi vo svoeto rabotewe (vo natamo{niot tekst: pretprijatie).

Pretprijatijata od stav 1 na ovoj ~len gi opredeluva Vladata na Republika Makedonija, a nivnoto prestruktuirawe se vr{i spored posebna programa za prestruktuirawe {to ja nosi Vladata na Republika Makedonija poddr`ana od Me|unarodnata banka za obnova i razvoj.

^len 2

Zaradi efikasno funkcionirawe vo pazarni uslovi, pretprijatieto e dol`no vo sorabotka so Agencijata na Republika Makedonija za transformacija na pretprijatijata so op{testven kapital (vo natamo{niot tekst: Agencijata) da izgotvi programa za prestruktuirawe.

Programata za prestruktuirawe na pretprijatijata ja odobruva Vladata na Republika Makedonija.

^len 3

Bankite nema da gi naplatuvaat obvrskite po osnov na glavnini i kamati po kreditite na pretprijatijata koi nastanale do vleguvaweto vo sila na ovoj zakon, osven za kreditite za koi se izdadeni garancii od Vladata na Republika Makedonija.

Dr`avata, javnite pretprijatija i drugite doveriteli nema da vr{at naplata na nastanatite pobaruvawa do vleguvaweto vo sila na ovoj zakon osven pobaruvawata po osnov na penzisko - invalidsko osiguruvawe.

^len 4

Zavodot za platen promet nema da vr{i naplata na neizvr{enite nalozi za pla}awe na obvrskite na pretprijatijata po glavninite i kamatite po krediti od bankite i nema da gi izvr{uva nalozite po obvrskite od drugite doveriteli, nastanati do vleguvaweto vo sila na ovoj zakon.

Za obvrskite od stav 1 na ovoj ~len Zavodot za platen promet }e gi oslobodi `iro-smetkite na pretprijatijata.

^len 5

Zaradi ubla`uvawe na naru{enite tekovi na reprodukcija vo stopanstvoto i podobruvawe na likvidnosta na pretprijatijata vo Republikata, Vladata na Republika Makedonija }e propi{e zadol`itelna multilateralna kompenzacija.

Zadol`itelnata multilateralna kompenzacija ja sproveduva Zavodot za platen promet.

^len 6

Po isklu~ok od odredbite na ~len 2 i ~len 5 stav 1 od Zakonot za ureduvawe na odnosite vo vrska so otplatata na koristenite krediti od me|unarodnite finansiski organizacii ("Slu`ben vesnik na RM" broj 48/94), obvrskite na pretprijatieto sprema me|unarodnite finansiski organizacii koi pristignuvaat za pla}awe vo 1995 godina, stanuvaat obvrski na Republika Makedonija.

Otplatenite obvrski od stav 1 na ovoj ~len se pretvoraat vo pobaruvawa na Republika Makedonija od pretprijatieto. Vra}aweto na ovie obvrski pretprijatieto go vr{i na na~in utvrden soglasno so odredbite od Zakonot od stav 1 na ovoj ~len.

^len 7

Pobaruvawata na dr`avata, javnite pretprijatija i bankite, osven pobaruvawata po osnov na penzisko-invalidsko osiguruvawe, se pretvoraat vo vlog na pretprijatieto.

Drugite doveriteli svoite pobaruvawa mo`at da gi pretvorat vo vlog na pretprijatieto.

Pretvoraweto na pobaruvawata vo vlog se vr{i vo nominalen iznos.

^len 8

Doveritelite od ~len 7 na ovoj zakon mo`at aukciski da gi prodavaat svoite pobaruvawa pred nivnoto pretvorawe vo vlog.

^len 9

Sredstvata {to Vladata na Republika Makedonija od Buxetot na Republika Makedonija im gi dodeluva na pretprijatijata za prestruktuirawe, vklu~uvaj}i gi i sredstvata za ispratnina i za plata na vrabotenite na koi }e im prestane rabotniot odnos, se pretvoraat vo vlog na Republikata.

^len 10

Za vlogot na doveritelite od ~len 7 na ovoj zakon pretprijatieto izdava akcii za prestruktuirawe.

Akciite za prestruktuirawe se prioritetni akcii bez pravo na glas.

Po isklu~ok od stav 1 na ovoj ~len pobarukivata na bankite i pretprijatijata doveriteli ~ij kapital e pove}e od 70% vo privatna sopstvenost se pretvoraat vo obi~ni akcii.

^len 11

Imatelot na akciite za prestruktuirawe mo`e akciite da gi prodava osven na pretprijatieto so op{testven kapital.

Vo vremeto na proda`bata prioritetnite akcii za prestruktuirawe se pretvoraat vo obi~ni akcii ~ija vrednost se utvrduva na pazarot.

Po prestanokot na va`eweto na ovoj zakon se sproveduva zadol`itelna aukciska proda`ba na neprodadeniot del od akciite za prestruktuirawe, osven na pretprijatieto so op{tsstven kapital.

^len 12

Pobaruvawata na vrabotenite vo pretprijatieto vrz osnova na neisplateni plati ili vrz osnova na del od plati {to ne bile isplateni, no najmalku do visinata na prose~nite plati isplateni vo stopanstvoto na Republikata, se pretvoraat vo obi~ni akcii.

^len 13

Sredstvata od stav 1 na ovoj ~len se odobruvaat za poedine~ni samoisplatlivi zdelki predvideni vo programata za prestruktuirawe.

Prioritet za dobivawe na sredstvata od stav 1 na ovoj ~len imaat pretprijatijata koi se pouspe{ni vo namaluvaweto na tro{ocite na raboteweto.

^len 14

Za koristewe na sredstvata na ovoj zakon, osven za kreditite od delovnite banki, odlu~uva Komisija za sproveduvawe na posebnata programa, {to ja obrazuva Vladata na Republika Makedonija, spored kriteriumite {to gi utvrduva Vladata na Republika Makedonija.

^len 15

Vladata na Republika Makedonija opredeluva banka preku koja gi plasira sredstvata na ovoj zakon, preku posebna smetka.

Bankata gi prenesuva sredstvata na korisnicite vrz osnova na odluka na Vladata na Republika Makedonija.

^len 16

Pretprijatijata od sopstveni prihodi gi pokrivaat site tekovni tro{oci vklu~uva}i gi i tro{ocite za energija, kako i obvrskite po osnov na danoci, taksi, carini i drugi dava~ki utvrdeni so zakon.

^len 17

Sredstvata od ~len 13 na ovoj zakon ne mo`at da se koristat za isplata na zaostanati plati.

^len 18

Del od sredstvata za pokrivawe na nedostigot na sopstveni sredstva za finansirawe na samoisplatlivi zdelki se obezbeduvaat od krediti od bankite (trgovski krediti).

Vo postapkata za odobruvawe krediti na pretprijatijata od strana na bankite nema da se vr{i ograni~uvawe na denarskite plasmani koi se vo funkcija na ostvaruvaweto na programite za prestruktuirawe.

^len 19

Za vreme na ostvaruvaweto na programite za prestruktuirawe vo pretprijatijata nema da se pristapuva kon realizirawe na planiranite investicii, a investiciite vo tek se zapiraat osven tekovnite ili novite samoisplatlivi interventni investicii utvrdeni vo programite za pretstruktuirawe na pretprijatijata.

^len 20

Vo pretprijatijata so op{testven kapital koi nemaat upravni odbori se izbiraat upravni odbori.

Vo upravnite odbori na akcionerskite dru{ggva i op{testvenite pretprijatija za vreme na sproveduvaweto na programata za prestruktuirawe, Vladata na Republika Makedonija imenuva najmalku po eden ~len.

^lenovite na upravniot odbor imenuvani od Vladata na Republika Makedonija imaat pravo na glas srazmerno so u~estvoto na op{testvenata sopstvenost vo strukturata na kapitalot na pretprijatieto, no ne pomalku od 51% od vkupniot broj glasovi.

^len 21

Na rabotnicite na koi }e im prestane rabotniot odnos poradi sprovedenite strukturni promeni, kako i na ostvaruvaweto na nivnite prava ne se primenuvaat odredbite od ~len 127 stav 1, ~lenovite 129 i 130 od Zakonot za rabotnite odnosi.

^len 22

Na rabotnikot na koj poradi prestruktuirawe na pretprijatieto mu prestanal rabotniot odnos mu se isplatuvaat neisplatenite plati ili nadomestoci kako i nadomest vo vid na ispratnina od Buxetot na Republikata.

Ispratninata se isplatuva vo visina na ednomese~na plata za sekoi dve godini raboten sta`, no najmnogu do 12 prose~ni plati. Osnovica za pla}awe na ispratninata e isplatenata, odnosno presmetanata plata na rabotnikot za posledniot mesec pred prestanuvaweto na rabotniot odnos, no ne pove}e od prose~nata plata po rabotnik vo stopanstvoto na Republika Makedonija objavena za posledniot mesec.

Ispratninata i platite od stav 1 na ovoj ~len se isplatuvaat so denot na prestanokot na rabotniot odnos.

^len 23

Na rabotnicite {to pretprijatieto }e utvrdi deka treba da im prestane rabotniot odnos, rabotniot odnos im prestanuva so denot na odobruvaweto na Programata za prestruktuirawe od strana na Vladata na Republika Makedonija.

^len 24

Invalid na trudot na koj mu prestanal rabotniot odnos poradi prestruktuirawe na pretprijatieto ima pravo i na pari~ei nadomestok vo traewe od tri godini, vo visina od 20% od prose~nata plata po vraboten vo stopanstvoto na Rspublikata na tovar na sredstvata na Fondot za penzisko-invalidsko osiguruvawe.

^len 25

Vladata na Republika Makedonija }e naso~uva del od tehni~kata pomo{ od stranstvo nameneta za obuka na marketin{ko, finansisko, organizaciono i proizvodstveno usovr{uvawe na menaxerskiot kadar vo pretprijatijata vo soglasnost so programite za prestruktuirawe.

^len 26

Vo tekot na izvr{uvaweto na programite za prestruktuirawe, Agencijata vo sorabotka so pretprijatieto izgotvuva programa za privatizacija na pretprijatieto vo celina ili na oddelni negovi delovi.

^len 27

Pretprijatijata koi soglasno so Zakonot za transformacija na pretprijatijata so otp{testven kapital se izzemeni od privatizacijata mo`at da izrabotuvaat programi za privatizacija na delovite na pretprijatieto.

^len 28

Za pretprijatieto za koe i po prezemenite merki za prestruktuirawe gi zgolemuvaat tekovnite zagubi se pokrenuva postapka za ste~aj.

Postapkata za ste~aj se pokrenuva i za pretprijatijata vo koi vo rok od 6 meseci od denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon ne e zapo~nata postapka za prestruktuirawe.

^len 29

Realizacijata na programite za prestruktuirawe vo pretprijatijata ja sledi Agencijata i za toa redovno ja izvestuva Vladata na Republika Makedonija.

^len 30

Pretprijatijata se dol`ni najdocna 30 dena po usvojuvaweto na programata da podgotvat operativni planovi za ostvaruvawe na programite za prestruktuirawe vo koi }e bide utvrdena dinamikata na ostvaruvawe na merkite {to se predlo`eni vo programite.

^len 31

Vladata na Republika Makedonija po potreba }e donese pobliski propisi za sproveduvawe na ovoj zakon.

^len 32

Ovoj zakon vleguva vo sila so denot na objavuvaweto vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija", a }e se primenuva do 31 dekemvri 1995 godina.