P R E D G O V O R

So pettata kniga Zbirka na sudski odluki, {to ja izdava Vrhovniot sud na Republika Makedonija, prodol`uva kontinuitetot na izleguvaweto na ovaa mo{ne zna~ajna publikacija vo pravniot `ivot na na{ata dr`ava. Vo nea se opfateni pozna~ajnite odluki na Vrhovniot sud na Makedonija doneseni vo periodot od izleguvaweto na prethodnata kniga do donesuvaweto na Ustavot na Republika Makedonija (17.11.1991 godina), na Stopanskiot sud na Makedonija do negovoto prestanuvawe so rabota (30.06.1996 godina) i na Vrhovniot sud na Republika Makedonija od donesuvaweto na Ustavot do 31.12.1996 godina.

Periodot {to go opfa}a ovaa Zbirka na sudski odluki, ne e samo period vo koj se ostvaruva tranzicijata vo op{testveniot, ekonomskiot i politi~kiot sistem, tuku i period na krupni promeni i vo pravniot sistem, kako neminoven odraz na promenite vo bazi~nite odnosi. Postepenoto napu{tawe na op{testvenata sopstvenost, inaugurirano so Ustavnite amandmani od 1989 godina i proglasuvaweto na nezavisnosta i samostojnosta na Republika Makedonija vo 1991 godina, ozna~uvaat radikalni presvrti i vo polo`bata, organizacijata i rabotata na sudovite, taka {to Vrhovniot sud na Republika Makedonija kako najvisok sud na suverena dr`ava ja kreira{e sudskata praktika na sosema poinakvi ustavni i zakonodavno-pravni osnovi otkolku porano.

Seu{te nedoizgradeniot praven poredok, vo koj nedostigaat niza novi zna~ajni zakoni so koi bi se razrabotile ustavnite odredbi, pred Vrhovniot sud na Republika Makedonija postavuva{e slo`eni i te{ki zada~i vo odlu~uvaweto po pravnite sredstva i voedna~u-vaweto na sudskata praktika, ~esto potpiraj}i se neposredno na normite na Ustavot. Poradi vakvite sostojbi posebna uloga ima{e Op{tata sednica na Vrhovniot sud na Republika Makedonija, koja so na~elnite stavovi i na~elnite pravni mislewa dade poseben pridones vo re{avaweto na krupnite pravni pra{awa i naso~uvaweto na rabotata na sudovite.

Zaradi toa ovaa Zbirka ima isklu~itelno zna~ewe vo razvojot na pravoto i pravniot sistem na Republika Makedonija, ne samo po sodr`inata na objavenite sudski odluki, tuku i po na~inot na priodot zaradi iznao|awe na vistinskata norma koja vo okolnostite na tranzicioniot period najadekvatno }e mo`e da se primeni na konkretni slu~ai.

So izdavaweto na Zbirkata, na{ata stru~na, no i po{iroka javnost ima mo`nost poblisku da se zapoznae so rabotata na sudot i so pravnite problemi {to se postavuvale vo na{ite sudovi, a so toa i mo`nost za izgraduvawe na opredelen stav i odnos kon stepenot i na~inot na ostvaruvaweto na negovite funkcii. Taa sekako ima golema uloga i vo voedna~uvaweto na sudskata praktika i edukacijata na sudiite, no i na drugite pravnici vo dr`avata. Se nadevame deka so svojata sodr`ina

Zbirkata }e bide inspiracija i pottik i za nau~na i teoriska obrabotka na oddelni pra{awa, {to od svoja strana }e bide pridones i za unapreduvaweto na rabotata na Vrhovniot i drugite sudovi.

Najposle, o~ekuvame deka Zbirkata }e pridonese za {ireweto na pravnata kultura i zajaknuvaweto napravnata svest, kako mo{ne zna~ajni elementi za ostvaruvaweto na funkcijata na sudovite, no i napravoto voop{to.

Veruvame deka ovie celi Zbiirkata }e ja postigne so nejzinata seopfatnost, raznolikosta na pravnite materii i argumentiranosta na objavenite pravni stavovi.

Skopje, juni 1997 godina

Redakciski odbor