P R E D G O V O R

          Trgnuvaj}i od svojata ustavna polo`ba i uloga kako najvisok sud vo Republikata da go obezbedi edinstvoto vo primenata na zakonite od strana na sudovite, Vrhovniot sud na Republika Makedonija pridava posebno zna~ewe na sudskata praktika. Vo taa nasoka Vrhovniot sud na Republika Makedonija soglasno svojot Delovnik za rabota {to go donese vo po~etokot na 1998 godina formira poseben centar za informatika, sudska praktika i edukacija zaradi sistematska evidencija, sledewe i prou~uvawe na sudskata praktika. Isto taka Vrhovniot sud na Republika Makedonija  se obvrza da izdava Bilten dvapati vo godinata i Zbirka na sudski odluki edna{ godi{no.

          Vo soglasnost so takviot stav i prezemenite obvrski na Vrhovniot sud na Republika Makedonija e podgotvena i ovaa Zbirka na sudski odluki za 1997 godina, koja pretstavuva kontinuitet na Zbirkata na sudski odluki od 1990-1996, kniga V {to e izdadena vo 1997 godina.

          Posebno vo Zbirkata e pomestena Inicijativata na Vrhovniot sud na Republika Makedonija za izmena na Ustavot na Republika Makedonija vo vrska so vremetraeweto na pritvorot  donesena na Op{tata sednica na Vrhovniot sud na Republika Makedonija na 15.12.1997 godina. Pritoa, osven Inicijativata vo Zbirkata e pomesten Amandmanot III na Ustavot na Republika Makedonija  {to e donesen od Sobranieto na Republika Makedonija na 01 juli 1998 godina, a po povod Inicijativata na Vrhovniot sud na Republika Makedonija.

          Pritoa, vo Zbirkata se objaveni redosledno kako {to se pojavuvale Na~elniot stav na Vrhovniot sud na Republika Makedonija od 16.12.1991 godina vo vrska so pritvorot,  Odlukata na Ustavniot sud na Republika Makedonija br.156/93  objavena vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija" br.9 od 23.02.1995 godina, so koja se ukinati oddelni ~lenovi vo porane{niot Zakon za krivi~na postapka. i zaklu~okot od Op{tata sednica na Vrhovniot sud na Republika Makedonija vo vrska so pritvorot od 08.03.1995 godina, a so cel da se ima celina vo vrska so ureduvaweto na pra{aweto na pritvorot, {to mo`e da bide od korist vo neposrednata primena vo praktikata na Ustavniot amandman  III  na Ustavot na Republika Makedonija, osobeno do donesuvawe na soodvetni izmeni na Zakonot za krivi~na postapka vo vrska so pritvorot.

          Ovaa Zbirka gi opfa}a voobi~aeno pokarakteristi~nite i  pova`nite sudski odluki na Vrhovniot sud na Republika Makedonija za ednogodi{en period i vo nea se opfateni oblastite na kaznenoto, gra|anskoto i upravnoto pravo. Vo nea se razbira,  se pomeseteni i stavovite i mislewata na Vrhovniot sud na Republika Makedonija doneseni soglasno ~len 35 od Zakonot za sudovite spored koj Vrhovniot sud na Republika Makedonija utvrduva na~elni stavovi i na~elni pravni mislewa po pra{awata od zna~ewe za obezbeduvawe na edinstvoto vo primenata na zakonite od strana na sudovite.

          Sudskite odluki na Vrhovniot sud na Republika Makedonija {to se opfateni so ovaa Zbirka se odnesuvaat na mo{ne va`ni pravni pra{awa od primenata na pravoto pri odlu~uvaweto po predmetite od spomenatite tri oblasti na pravoto i pravniot sistem na dr`avata. Iako vo 1997 godina se doneseni pove}e zakoni {to se od zna~ewe i za rabotata na sudovite sepak od odlukite pomesteni vo ovaa Zbirka mo`e da se zabele`i  deka s#u{te zna~ajni zakoni ne se  usoglaseni so Ustavot na Republika Makedonija, osobeno od oblasta na gra|anskoto i upravnoto pravo, {to sozdava potreba od posebni napori na sudovite  vo primenata na pravoto. Se razbira toa od druga strana ovozmo`uva sudovite, a posebno Vrhovniot sud na Republika Makedonija so svoite odluki tvore~ki da go primenuva pravoto i sozdava sudska praktika, potpiraj}i se neposredno na na~elata i odredbite na Ustavot na Republika Makedonija.

          Vo taa smisla Vrhovniot sud na Republika Makedonija ocenuva deka od posebno zna~ewe bi bile za voedna~uvawe na sudskata praktika na sudovite, pogolemo anga`irawe na Op{tata sednica na Vrhovniot sud za donesuvawe  na na~elni stavovi i na~elni pravni mislewa po pozna~ajnite pravni pra{awa, a koi so svojata pravna argumentiranost i ubedlivost }e imaat vlijanie i nasoka ne samo na sovetite na Vrhovniot sud na Republika Makedonija tuku i po{iroko vo rabotata na sudstvoto vo Republika Makedonija. Me|utoa, od brojot na na~elnite stavovi i na~elnite pravni mislewa {to se objavuvaat vo ovaa Zbirka  za 1997 godina, proizleguva deka Vrhovniot sud na Republika Makedonija dava{e te`i{te na odlu~uvaweto na konkretni predmeti so ogled na golemiot broj na sporovi za koi treba da se proiznese ovoj sud  i da ja postigne neophodnata a`urnost vo rabotata.

          Redakciskiot odbor smeta deka objavenite sudski odluki vo site tri oblasti - kaznenata, gra|anskata i upravnata,  po svojata sodr`ina i karakter }e bidat koristeni  pred s# od sudovite, no  isto taka i od drugite pravnici i stru~nata javnost  vo dr`avata.. Objavuvaweto na ovaa Zbirka  pretstavuva i eden od na~inite  na obezbeduvawe javnost na rabotata na Vrhovniot sud na Republika Makedonija so pove}e dimenzii: po odnos na sudstvoto da vlijae na voedna~uvawe na sudskata praktika i edukacija na sudiite; po odnos na stru~nata javnost da dade mo`nost za kriti~ki opservacii i nau~na-teoriska rabota na oddelni pravni pra{awa zna~ajni za unapreduvawe na rabotata na sudstvoto i za razvojot na pravniot sistem vo dr`avata; i po odnos na po{irokata op{testvena  javnost za vra}awe na doverbata kon sudstvoto, zbogatuvawe na pravnata kultura i zajaknuvawe na pravnata svest, kako bitni sostojki na ostvaruvaweto na ustavnata temelna vrednost - vladeewe na pravoto. Toa e osnova i za {to pouspe{noto funkcionirawe na sudstvoto kako eden od stolbovite na pravnata dr`ava.

          Redakciskiot odbor veruva i se nadeva deka i ovaa Zbirka }e pretstavuva pridones kon razvojot i  unapreduvaweto na sudskata praktika kako edno od sredstvata za izgradba i afirmacija na nezavisno i samostojno,  profesionalno i a`urno sudstvo vo dr`avata.

Skopje, juli 1998 godina                                           Redakciski odbor,