90. Priznavaweto na stranskata sudska odluka i izedna~uvawe so doma{na sudska odluka podrazbira ispolnuvawe na opredeleni procesno pravni i materijalno pravni pretpostavki.

Od o b r a z l o ` e n i e t o:

Baraweto za za{tita na zakonitosta e osnovano.

Osnovani se navodite za pogre{na primena na materijalnoto pravo, kako rezultat na {to ostanala nepotpolno utvrdena i fakti~kata sostojba.

Od spisite na predmetot, vidno e deka prvostepeniot sud so re{enie R.br.44/98 izvr{il priznavawe na stranska sudska odluka br.23 P 209/97m-5, so koja e odobreno usvojuvawe na NN, kako usvoenik od strana na NN, kako usvoitel i gi ukinal semejno-pravnite odnosi pome|u usvoenikot i negovata prirodna majka NN, so {to stranskata sudska odluka e izedna~ena so odluka na sud vo Republika Makedonija. Navedenoto prvostepeno re{enie stanalo pravosilno na 25.06.1998 godina, bez da bide dostaveno do nadle`nite slu`bi na Centarot za socijalni gri`i na op{tina O.

Me|utoa, pri donesuvawe na pobivanoto re{enie prvostepeniot sud ne utvrdil so sigurnost dali vo slu~ajov mo`e da se izvr{i priznavawe na stranska sudska odluka, predvid na odredbite od Zakonot za re{avawe na sudirite na zakonite so propisite na drugi zemji vo opredeleni odnosi, prezemen kako republi~ki propis soglasno ~len 5 od Ustavniot zakon.

Imeno, soglasno ~len 44 stav 2 od Zakonot za re{avawe na sudirot na zakonite so propisite na drugite zemji vo opredeleni odnosi ("Slu`ben list na SFRJ" br.43/82, 72/82), ako posvoitelot i posvoenikot se dr`avjani na razli~iti dr`avi za uslovite za zasnovawe posvojuvawe i za prestanuvawe na usvojuvawe, se merodavni kumulativno pravata na obete dr`avi ~ii dr`avjani se tie.

Soglasno ~len 45 stav 3 od istiot zakon, ako posvoitelot i posvoenikot se dr`avjani na razli~iti dr`avi, a nemaat `iveali{te vo ista dr`ava, merodavno e pravoto na Republika Makedonija, ako edniot od niv e dr`avjanin na Republika Makedonija.

Soglasno ~len 93 od istiot zakon, ako pri odlu~uvaweto za li~na sostojba (statusot) na dr`avjanin na Republika Makedonija trebalo, spored ovoj zakon, da se primeni pravoto na Republika Makedonija, stranska sudska odluka }e se priznae i koga e primeneto stransko pravo, ako taa odluka su{testveno ne otstapuva od pravoto na Republika Makedonija {to se primenuva na takviot odnos.

Soglasno ~len 101 stav 2 od istiot zakon, sudot }e se ograni~i na toa da ispita dali postojat uslovite od ~len 86 do 100 na ovoj zakon, a ako smeta za potrebno mo`e da bara objasnenie kako od sudot {to ja donel odlukata, taka i od strankite.

Soglasno ~len 96 od Zakonot za semejstvo ("Slu`ben vesnik na RM" br.80/92), samo maloletno lice mo`e da bide posvoeno.

Vo konkretniot slu~aj prvostepeniot sud pri donesuvawe na re{enieto so koe e priznaena stranska sudska odluka, ne gi imal predvid napred citiranite zakonski odredbi, za da vrz osnova na niv oceni dali vo slu~ajov mo`e da izvr{i priznavawe na stranska sudska odluka ili ne, imaj}i vo predvid deka predlaga~ot NN koj {to e posvoenik e polnoletno lice, odnosno istiot e roden na 13.10.1968 godina, a izjavata od negovata prirodna majka za posvojuvawe e od 25.09.1997 godina.

Od iznesenite pri~ini, ovoj sud soglasno ~len 408 a so primena na ~len 395 stav 2 od ZPP, re{i kako vo izrekata.

Vo povtornata postapka prvostepeniot sud najprvin }e treba da gi ima predvid napred citiranite zakonski odredbi, celosno da ja utrdi fakti~kata sostojba, pa so pravilna primena na materijalnoto pravo da donese odluka po ovoj predmet.

Re{enie na Vrhovniot sud na Republika Makedonija, Gzz.br.72/98 od 07.10.1998 godina.