Ustavniot sud na Republika Makedonija, vrz osnova na ~len 110 od Ustavot na Republika Makedonija i ~len 71 od Delovnikot na Ustavniot sud na Republika Makedonija ("Slu`ben vesnik na Republika Makedonija" br.70/92), na sednicata odr`ana na 28 dekemvri 1994 godina, donese

O D L U K A

           1. SE UKINUVA ~len 195 stav 2 i 3, ~len 196, ~len 197 stav 2, vo delot {to glasi: "Ako postapkata se vodi za krivi~no delo za koe mo`e da se izre~e kazna zatvor nad pet godini ili pote{ka kazna, sovetot na Republi~kiot odnosno na pokrainskiot vrhoven sud mo`e od va`ni pri~ini da go prodol`i pritvorot najmnogu za u{te tri meseci", ~len 199, ~len 210 i ~len 214 stav 2 od Zakonot za krivi~nata postapka ("Slu`ben list na SFRJ" br.4/77, 14/85, 74/87, 57/89 i 3/90).

          2. Ovaa odluka }e se objavi vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija".

          3. Ustavniot sud na Republika Makedonija, po povod podnesena inicijativa od VMRO - Demokratska partija za makedonsko nacionalno edinstvo i po sopstvena inicijativa, so re{enie U br. 156/93 od 30 mart 1994 godina, povede postapka za ocenuvawe ustavnosta na odredbite od zakonot ozna~en vo to~kata 1 od ovaa odluka, zatoa {to se postavi pra{aweto za nivnata soglasnost so Ustavot na Republika Makedonija.

          4. Na sednicata Sudot utvrdi deka so odredbite na ~len 195 stav 2 i 3, ~len 196, ~len 197 stav 2, vo delot {to se odnesuva na ovlastuvaweto na  Vrhovniot sud na Republika Makedonija, od va`ni pri~ini, da go prodol`i pritvorot najmnogu za u{te tri meseci, ako postapkata se vodi za krivi~no delo za koe mo`e da se izre~e kazna zatvor na pet godini ili pote{ka kazna i stavot 3 na ovoj ~len i ~len 199 od Zakonot za krivi~na postapka, koj soglasno ~len 5 od Ustavniot zakon za sproveduvawe na Ustavot na Republika Makedonija, se primenuva kako republi~ki  zakon, mu se dava ovlastuvawe na organot za vnatre{ni raboti da li{uva od sloboda lice za koe postoi osnovano somnenie deka izvr{ilo krivi~no delo pove}e od 24 ~asa i da naredi pritvor pred podignuvawe na obvinenie i se propi{uva pritvorot da mo`e  da trae podolgo od 90 dena.

          Spored stavot 1 na ~len 12 od Ustavot na Republika Makedonija, slobodata na ~ovekot e neprikosnovena. Soglasno stavot 2 nikomu ne mo`e da mu bide ograni~ena slobodata, osven so odluka na sudot i vo slu~ai i vo postapka utvrdena so zakon.

          Spored stavot 4 liceto li{eno od sloboda mora vedna{, a najdocna vo rok od 24 ~asa od momentot na li{uvawe od sloboda, da bide izvedeno pred sud, koj bez odlagawe }e odlu~i za zakonitosta na li{uvaweto od sloboda, a spored stavot 5 pritvorot mo`e da trae, po odluka na sud, najdolgo 90 dena od denot na pritvoruvaweto.

          Od navedenata ustavna odredba proizleguva deka proglasuvaj}i ja neprikosnovenosta na slobodata na ~ovekot kako negovo osnovno  pravo Ustavot istovremeno gi utvrduva osnovite, uslovite i na~inot na nejzinoto ograni~uvawe.

          Poseben vid na garancija pretstavuva ograni~uvaweto na vremetraeweto na li{uvaweto od sloboda na 24 ~asa, kako i na pritvorot od 90 dena.

          So ogled na toa {to so osporenite odredbi od Zakonot li{uvaweto od sloboda mo`e da trae pove}e od 24 ~asa, a pritvorot pove}e od 90 od pritvoruvaweto i so ogled na toa {to pritvor mo`e da naredat i organite za vnatre{ni raboti, Sudot oceni deka ne se vo soglasnost so ~len 12 od Ustavot.

          5. Spored ~len 210 od Zakonot, ovlastenite slu`beni lica na organ za vnatre{ni raboti mo`at i bez naredba da vlezat vo tu| stan i drugi prostorii i po potreba da izvr{at pretresuvawe, ako dr`atelot na stanot go saka toa, ako nekoj vika za pomo{, ako vo stanot ili druga prostorija se nao|a lice {to po naredba od nadle`niot dr`aven organ treba da se pritvori ili prisilno da se dovede ili {to tuka se zasolnilo od goneweto ili ako e o~igledno deka poinaku ne bi mo`elo da se obezbedat dokazi.

          Ovlastenite slu`beni lica na organ za vnatre{ni raboti mo`at bez naredba za pretresuvawe i bez prisustvo na svedoci da izvr{at pretresuvawe na lica i pri izvr{uvaweto na re{enieto za priveduvawe ili li{uvawe od sloboda, ako postoi somnevawe deka toa lice poseduva oru`je ili orudie za napad ili ako postoi somnevawe deka }e gi otfrli, skrie ili ukini{ti predmetite {to treba od nego da se odzemat kako dokaz vo krivi~nata postapka.

          Koga ovlastenite slu`beni lica na organ za vnatre{ni raboti }e izvr{at pretresuvawe bez naredba za pretresuvawe, tie se dol`ni vedna{ da mu podnesat izve{taj na istra`niot sudija, a ako seu{te ne se vodi postapka - na nadle`niot javen obvinitel.

          Spored ~len 26 od Ustavot na Republika Makedonija se garantira nepovredlivosta na domot. Pravoto na nepovredlivosta na domot mo`e da bide ograni~eno edinstveno so sudska odluka koga e vo pra{awe otkrivawe ili spre~uvawe na krivi~ni dela i za{tita na zdravjeto na lu|eto.

          Poa|aj}i od zna~eweto na domot kako uslov za `iveewe i rabota na ~ovekot, nepovredlivosta na domot Ustavot ja garantira na na~in {to taa nepovredlivost mo`e da bide ograni~ena samo so odluka na sud i koga se vo pra{awe otkrivawe i spre~uvawe na krivi~ni dela ili za{tita na zdravjeto na lu|eto.

          So ogled na toa {to so osporeniot ~len 210 od Zakonot e dadena mo`nost za organot za vnatre{ni raboti bez sudska odluka da ja naru{i nepovredlivosta na domot, Sudot oceni deka ne e vo soglasnost so ~len 26 od Ustavot.

          6. Spored osporeniot ~len 214 od Zakonot, javniot obvinitel mo`e da nareduva zadr`uvawe na pratki, bez odluka na istra`niot sudija do 3 dena.

          So stav 1 na ~len 17 od Ustavot se garantira slobodata i tajnosta na pismata na site drugi oblici na op{tewe, a spored stavot 2 na ovaa ustavna odredba, samo vrz osnova na odluka na sudot mo`e da se otstapi od na~eloto na nepovredlivost  na tajnosta na pismata, ako e toa neophodno za vodewe na krivi~na postapka ili toa go baraat interesite na odbranata na Republikata.

          Od navedenata ustavna odredba proizleguva deka so Ustavot decidno se opredeleni slu~aite i uslovite za otstapuvawe od ustavnata garancija za slobodata i tajnosta na pismata. So ogled na toa {to so osporenata zakonska odredba se predviduva mo`nost, pokraj sudot i javniot obvinitel da naredi zadr`uvawe na pratki {to se upateni do obvinetiot ili {to toj gi upatuva, Sudot oceni deka ovaa odredba ne e vo soglasnost so ~len 17 od Ustavot.

          7. Vrz osnova na iznesenoto, Sudot odlu~i kako vo to~kata 1 od ovaa Odluka.

          8. Ovaa Odluka Sudot ja donese vo sostav od pretsedatelot na Sudot d-r Jovan Proevski i sudiite: Bahri Isqami, d-r Nikola Krleski, Olga Lazova, d-r Stojmen Mihajlovski, d-r Milan Nedkov, Besim Selmani, d-r Josif Taleski i d-r Todor Xunov.

         "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija" br.9 od 23 fevruari 1995 g.