Vrhovniot sud na Republika Makedonija na Op{tata sednica vo vrska so nastanatite te{kotii vo raboteweto na sudovite poradi prekinot na rabotata od strana na advokatite vo Republika Makedonija, na den 29.04.1994 godina go usvoi slednoto
NA^ELNO PRAVNO MISLEWE
(1) Vo uslovi na prekinot na rabotata na advokatite vo Republika Makedonija, advokatot koj e uredno povikan, a ne dojde pred sudot povikuvaj}i se na prekinot, se smeta deka, vo smisla na procesnite zakoni, izostanokot ne go opravdal.
(2) Vo odredbata "koga vo sedi{teto na sudot nema dovolno advokati" od oddelni ~lenovi na Zakonot za krivi~nata postapka prevzemen kako propis na Republika Makedonija, e sodr`ana i sostojbata vo koja advokatite ne ja vr{at funkcijata na odbranata poradi prekinot na rabotata na advokatite.
(3) Se smeta deka postapkata na advokatot, koj kako branitel na maloletnik ne ja vr{i funkcijata na odbranata poradi prekinot na rabotata na advokatite, e o~igledno naso~en kon oddolgovlekuvawe na krivi~nata postapka, vo smisla na odredbite od Zakonot za krivi~nata postapka.
O b r a z l o ` e n i e
Vrhovniot sud na Republika Makedonija, na Op{tata sednica odr`ana na 27 april 1994 godina, na koja prisustvuvaa i sudiite na Stopanskiot sud na Makedonija, kako i pretsedatelite na okru`nite sudovi i pretsedatelite na okru`nite stopanski sudovi, ja razgleda sostojbata nastanata vo sudovite po prekinot na rabotata na advokatite spored Odlukata na Vonrednoto sobranie na Advokatskata komora na Republika Makedonija od 26.03.1994 godina i Odlukata od 5.04.1994 godina za na~inot na sproveduvawe na taa odluka i pritoa konstatira deka prekinot na rabotata na advokatite se ostvaruva na na~in {to e prekinata sekakva neposredna komunikacija so sudovite, taka {to advokatite prestanaa so davaweto pravna pomo{ koja se sostoi vo zastapuvawe na strankite i vo odbrana na obvinetite lica.
Takviot prekin na rabotata na advokatite koj po~na na 6 april 1994 godina i se u{te trae, dovede do odlagawe na re{avaweto na golem broj predmeti vo site sudovi, so {to seriozno e dovedeno vo pra{awe normalnoto odvivawe na rabotata na sudovite, osobeno {to prekinot dovede do apsolutna nemo`nost gra|anite na Republika Makedonija pred sudovite vo Republikata da gi zastapuva odnosno da gi brani advokatot, zatoa {to prekinot se odnesuva na celata teritorija na Republika Makedonija i zatoa {to advokatska dejnost ne mo`e da vr{i lice koe ne e zapi{ano vo imenikot na Advokatskata komora na Republika Makedonija.
Vo uslovi koga advokatite ne ja izvr{uvaat svojata ustavna obvrska na davawe pravna pomo{, osobeno vo odbranata na obvinetite i pritvorenite lica, {to predizvikuva oddolgovlekuvawe na sudskite postapki, a toa seriozno go doveduva vo pra{we ostvaruvaweto na ustanvata obvrska na sudovite da ja obezbeduvaat za{titata na slobodite i pravata na gra|anite utvrdeni so Ustavot, Vrhovniot sud na Republika Makedonija, na Op{tata sednica odr`ana na 28 i 29 april 1994 godina oceni deka e neophodno nastanatata sostojba da se razre{i vo smisla na postojnite procesni zakoni.
Zaradi toa, a bidej}i procesnite zakoni predviduvaat mo`nost postapkata da prodol`i i koga polnomo{nikot na strankata, odnosno branitelot na obvinetiot ne go opravdal nedoa|aweto pred sudot, Op{tata sednica go prifati na~elnoto pravno mislewe od stav (1).
So odredbite, pak, od ~len 67 stav 5, ~len 70 stav 5 i drugo od Zakonot za krivi~nata postapka, e predvidena mo`nost odbranata da se doveri i na lice koe ne e advokt, ako vo sedi{teto na sudot nema dovolno advokati. Op{tata sednica smeta deka postojnata situacija nastanata so prekinot na rabotta na advokatite mo`e da se priramni na sostojbata sodr`ana vo tie odredbi i zaradi toa go usvoi na~elnoto pravno mislewe od stav (2).
So odredbite od ~len 455 stav 4 od Zakonot za krivi~nata postapka, e predvideno deka branitel na maloletnik mo`e da bide samo advokat, pa zaradi toa ne postoi mo`nost da se zeme, odnosno postavi branitel po slu`bena dol`nost od redot na diplomirani pravnici koi se sposobni da mu pru`at na maloletnikot pravna pomo{ vo odbranata. Od tie pri`ini Op{tata sednica smeta deka nepo~ituvaweto na taa odredba od strana na advokat-branitel na maloletnik treba da se sankcionira onaka kako {to e toa predvideno so odredbite od ~len 144 od Zakonot za krivi~nata postapka, smetaj}i deka takvoto postapuvawe o~igledno e naso~eno kon oddolgovlekuvawe na krivi~nata postapka, poradi {to e usvoen stavot (3) od Na~elnoto pravno mislewe.
Od tie pri~ini, a zaradi voedna~uvawe na postapuvaweto na sudovite, usvoeno e ova na~elno pravno mislewe.