Na~elen stav od. 17.09.1993 godina za valornzacija na neodredeni vrednosni obele`ja na krivi~ni dela od KZRM - opd, od KZRM, i za postapuvawe po nedovr{eni krivi~ni predmeti po donesuvawe na Zakonot za izmenuvawe na KZRM

VRHOVNIOT SUD NA REPUBLIKA MAKEDONIJA nadle`en spored ~len 101 od Ustavot na Republika Makedonija za obezbeduvawe edinstvo vo primena na zakonite od strana na sudovite na Op{tata sednica odr`ana na den 17.09.1993 godina, vrz osnova na ~lenot 49 od Zakonot za redovnite sudovi- pre~isten tekst, go utvrdi sledniot

NA^ELEN STAV

I. VALORIZACIJA NA NEODREDENI VREDNOSNI OBELE@JA NA KRIVI^NI DELA OD KRIVI^NIOT ZAKON NA REPUBLIKA MAKEDONIJA- op{t i poseben del (KZRM-OPD):

1. Kr.d.- SABOTA@A - ~len 127 KZRM - opd:

- Obele`jeto: "...zna~itelna {teta..." postoi koga {tetata e predku sedumdeset i pet iljadi denari.

2. Kr.d. - VOEDNO ZLOSTORSTVO PROTIV CIVILNO NASELENIE - ~len 142 KZRM-opd:

- Obele`jeto: "... golemi razmeri..." (st.1 i 2) postoi dokolku ini{tenite ili prisvoeni imotni odnosno o{tetuvaweto na prirodnata okolnina {to mo`e da mu {teti na zdravjeto ili na opstanokot na naselenieto, - se preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

3. Kr.d.- VOENOTO ZLOSTORSTVO VRZ RANETI I BOLNI- ~len 143 KZRM - opd:

- Obele`jeto: "... golemi razmeri..." postoi ako uni{tuvaweto ili prisvojuvaweto na materijali, sredstva za sanitetski transport i zalihi na sanitetski ustanovi ili na edinici {to ne e opravdano so voenite potrebi, - e preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

4. Kr.d.- ME|UNARODEN TERORIZAM- ~len 155 KZRM- opd:

- Obele`jeto: "... imot od golema vrednost..." (st.1, 2 i 3) postoi ako predizvikanata opasnost za imotot e pogolema od sedum milioni i petstotini iljadi denari.

5. Kr.d. - NEOVLASTENO POSREDUVAWE ILI ZASTAPUVAWE VO RABOTI NA NADVORE[NOTRGOVSKIOT PROMET- ~len 166 KZRM - opd:

- Obele`jeto: "... zna~itelna imotna korist..." postoi ako e pogolema od sedumdeset i pet iljadi denari.

6. Kr.d. - POVREDA NA STRA@ARSKA, PATROLNA ILI NA DRUGA SLI^NA SLU@BA- ~len 209 KZRM - opd:

- Obele`jeto: "imotna {teta od golemi razmeri..." (st.3, 5 i 6), postoi ako e {tetata preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

7. Kr.d. - NEPREZEMAWE MERKI ZA ZA[TITA NA VOENA EDINICA- ~len 212 KZRM - opd:

- Obele`jeto: "... imot od golema vrednost..." (st.1-5), postoi ako imotot e preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

8. Kr.d. - NEOBEZBEDUVAWE PRI VOENI VE@BI - ~len 213 KZRM - opd:

- Obele`jeto: "... imot od golema vrednost..." (st.1-5), postoi ako imotot e so vrednost preku sedum milioni i petstotni iljadi denari.

9. Kr.d. - NEPROPISEN I NEVNIMATELEN ODNOS SPREMA DOVERENO ORU@JE - ~len 221 KZRM - opd:

- Obele`jeto: "... {teta od golemi razmeri..." (st.3 i 5), postoi ako {tetata e preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

10. Kr.d. - NEPOSTAPUVAWE SPORED PROPISITE ZA OTSTRANUVAWE NA BOLESTI KAJ @IVOTNITE I RASTENIJATA - ~len 247 KZRM - opd:

- Obele`jeto: " ... zna~itelna {teta..." (st.3), postoi ako e taa pogolema od sedumdeset i pet iljadi denari.

11. Kr.d. - NEOVLASTENO PRIBAVUVAWE I RASPOLAGAWE SO NUKLEARNI MATERII - ~len 247-a.

- Obele`jeto: "... imot od pogolem obem..." (st.2-5), postoi ako e pogolem od dvesta i pedeset iljadi denari.

- Obele`jeto: ". .. {teta od golemi razmeri..." (st.3 i 5), postoi ako e {tetata preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

12. Kr.d. - ZAGROZUVAWE NA BEZBEDNOSTA SO NUKLEARNI MATERII - ~len 247-b KZRM - opd:

-Obele`jeto: "... imot od golemi razmeri..." (st.2) i "... {teta od golemi razmeti..." (st.3), postojat ako imotot i {tetata se vo iznos preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

13. DRUGITE NEODREDENI VREDNOSNI OBELE@JA NA KRIVI^NITE DELA OD KZRM - opd i toa:

{tetni posledici (kr.d. 129/5) 228/1 i 234/1; drugi te{ki posledici (134 st.3, 210/2 i 5); te{ki posledici (205/3, 206/3, 211/2 i 3, 220/3 i 5, 229/2, 230/2, 231/2, 233/3, 235/2, 236/2 i 4); te{ki {tetni posledici (128/6); drugi {tetni posledici (209/3); pote{ki {tetni posledici za slu`bata ili slu`bata bila pote{ko zagrozena (201/1-3, 204, 209/1, 2, 4, 5, 6, 210/1. 2. 224/4); slu`bata bila pote{ko zagrozena (211/1); o{tetuvawe vo pogolema mera (221/1); {teta na borbenata situacija (kr.d. 233/2); te{ki posledici za edinicata (kr.d. 234/2); osobeno te{ki posledici (246 st.2); golemi razurnuvawa (kr.d. 139/1); golemi stradawa (kr.d.144); kako i sl.

Ne se utvrduvaat odnapred vo denarski iznos tuku od slu~aj do slu~aj pritoa zemaj}i gi vo predvid ne samo protivvrednostite na izrazite presmetano vo denari tuku i drugite elementi od va`nost sogledani vo sekoj konkreten slu~aj kako na primer: vrednosta na imotot vo ekonomski, odbranben i sli~en pogled kako i potrebata na op{testvoto da go so~uva objektot od napad vo dadeniot moment na ~inewe na krivi~noto delo.

II. VALORIZACIJA NA NEODREDENI VREDNOSNI OBELE@JA NA KRIVI^NI DELA OD KRIVI^NIOT ZAKON NA REPUBLIKA MAKEDONIJA (KZRM)

1. Kr.d. - ZAGADUVAWE NA ^OVEKOVATA OKOLINA- ~len 113/1. 2, 3

- Obele`jeto: "... pogolemi razmeri..." postoi koga protivvrednosta na uni{teniot `ivotinski ili rastitelen svet e preku iznosot od petstotini iljadi denari.

2. Kr.d. - O[TETUVAWE NA DOVERITELI - ~len 128/3 KZRM:

- Obele`jeto: "... {teta od golemi razmeri..." postoi koga {tetata e preku iznosot od sedum milioni i petstotini iljadi denari.

3. Kr.d. - NEDOZVOLENA TRGOVIJA- ~len 137/1 KZRM:

- Obele`jeto: "... pogolema vrednost..." postoi koga e vrednosta na stokite ili na drugite predmeti nabaveni zaradi proda`ba e preku iznosot od sedumdeset i pet iljadi denari.

4. Kr.d. - NEDOZVOLENO RASPOLAGAWE SO STANOVI - ~len 140/1 KZRM:

- Obele`jeto: "... pogolema imotna korist..." postoi koga korista e preku iznosot od dvesta i pedeset iljadi denari.

5. Kr.d. - NESOVESNO UKA@UVAWE NA VETERINARNA POMO[ - ~len 146/1. 2/

- Obele`jeto: "... pogolema vrednost..." postoi koga protivvrednost na pcovisaniot dobitok ili `ivina e preku iznosot od dvesta i pedeset iljadi denari.

6. Kr.d. - ZAGADUVAWE NA STO^NA HRANA ILI VODA - ~len 148/3 KZRM:

- Obele`jeto: "... pogolema vrednost..." postoi koga protivvrednosta na pcovisanite `ivotni ili ribi e preku iznosot od dvesta i pedeset iljadi denari.

7. Kr.d. - UNI[TUVAWE NA NASADI SO UPOTREBA NA [TETNA MATERIJA - ~len 149/1 KZRM:

- Obele`jeto: "... pogolemi razmeri..." postoi koga {tetata e preku iznosot od petstotini iljadi denari.

8. Kr.d. - U^ESTVO VO TOLPA [TO }E IZVR[I KRIVI^NO DELO - ~len 219/1. 2 KZRM:

- Obele`jeto: "... imot vo pogolem obem..." postoi koga o{tetuvaweto na imotot e preku iznosot od dvesta i pedeset iljadi denari.

9. Kr.d. - DOVEDUVAWE VO OPASNOST NA @IVOT I IMOT SO OP[TO OPASNO DEJSTVO ILI SREDSTVO - ~len 231/1-4 KZRM:

- Obele`jeto: "... imot od pogolem obem..." postoi koga predizvikanata opasnost za imotot e preku iznosot od dvesta i pedeset iljadi denari.

10. Kr.d. - O[TETUVAWE NA ZA[TITNI UREDI VO RABOTA - ~len 232/1-3 KZRM:

- Obele`jeto: "... imot od pogolem obem..." postoi koga predizvikanata opasnost za imotot e preku iznosot od dvesta i pedeset iljadi denari.

11. Kr.d. - NEPROPISNO I NEPRAVILNO IZVR[UVAWE NA GRADE@NI RABOTI - ~len 233 KZRM:

- Obele`jeto: "... imot od pogolemobem..." postoi koga zagrozeniot imot e so protivvrednost preku dvesta i pedeset iljadi denari.

12. Kr.d. - TE[KI DELA PROTIV OP[TATA SIGURNOST - ~len 235/1,3 KZRM:

- Obele`jeto:"... {teta od golemi razmeri..." postoi koga e taa preku iznosot od sedum milioni i petstotini iljadi denari.

13. Kr.d. - NEOTSTRANUVAWE NA OPASNOST - ~len 238/1,2 KZRM

- Obele`jeto: "... imot od pogolem obem..." postoi koga e so vrednost preku dvesta i pedeset iljadi denari.

14. Kr.d. - ZAGROZUVAWE NA BEZBEDNOSTA NA SOOBRA}AJOT - ~len 239/1-3 KZRM:

- Obele`jeto: "... imot od pogolem obem..." postoi koga e imotot so vrednost preku dvesta i pedeset iljadi denari.

15. Kr.d. - ZAGROZUVAWE NA BEZBEDNOSTA NA SOOBRA}AJOT PORADI ZAMAENOST - ~len 240/1.2 KZRM:

- Obele`jeto: " ... imot od pogolem obem..." postoi koga e so vrednost preku dvesta i pedeset iljadi denari.

16. Kr.d. - ZAGROZUVAWE NA BEZBEDNOSTA NA SOOBRA}AJOT SO OPASNO DEJSTVO ILI SREDSTVO - ~len 241/1, 2 KZRM:

- Obele`jeto: "... imot od pogolem obem..." postoi koga imotot e so vrednost preku dvesta pedeset iljadi denari.

17. Kr.d. - NESOVESNO VR[EWE NADZOR NA SOOBRA}AJOT - ~len 242/1-3 KZRM:

- Obele`jeto: " ... imot od pogolem obem..." postoi koga imotot e so vrednost preku dvesta i pedeset iljadi denari.

18. Kr.d. - TE[KI DELA PROTIV BEZBEDNOSTA NA LU|ETO I IMOTOT VO SOOBRA}AJOT - ~len 243/1-3 KZRM:

- Obele`jeto: "... imotna {teta od golemi razmeri..." postoi koga e taa preku sedum milioni i petstotini iljadi denari.

19. DRUGITE NEODREDENI VREDNOSNI OBELE@JA NA KRIVI^NITE DELA OD KZRM i toa:

"drugi te{ki posledici (kr.d.53/4) "osobeno te{ki posledici za obvinetiot vo krivi~nata postapka" (kr.d.55/2), " te{ki posleici za o{teteniot" (kr.d.84/3 i 86/3), "pote{ki {tetni posledici" (kr.d.131/2, 3, 4), "naru{uvawe vo stopanstvoto" (kr.d.134/3), "pogolem broj" (kr.d.145/2), "pogolemo koli~estvo" i "pogolem obem" (~len 137/1), "pogolem broj" (kr.d.153 st.1), "mala imotna korist" (kr.d.168/1), "nesrazmerna imotna korist" (kr.d.172/1. 3), "pogolema mera" (kr.d.187/2), "pogolemo koli~estvo" (kr.d.218/2).

- Ne se utvrduvaat odnapred vo denarski iznos, tuku od slu~aj do slu~aj, pritoa zemaj}i gi vo predvid ne samo protivvrednostite na izrazite presmetano vo denari tuku i drugite elementi od va`nost {to }e bidat utvrdeni vo sekoj konkreten slu~aj kako na primer: vrednosta na imotot vo ekonomski, odbranben i sli~en pogled i potrebata na op{testvoto da go so~uva objektot od napred vo momentot na ~inewe na krivi~noto delo.