VRHOVEN SUD NA REPUBLIKA  MAKEDONIJA

GRA\ANSKO ODDELENIE

NAPLATA NA KAMATA PRI PRISILNO IZVR[UVAWE

^len 47 i 194 od Zakonot za izvr{nata postapka

Odluka za metodologijata na utvrduvawe na kamatnite stapki na deponiranoto devizno {tedewe  sprema kamatite vo zemjata na domicilnite valuti ("Slu`ben vesnik na RM" br.83/92, 81/93 i 2/96)

Gra|anskoto oddelenie na Vrhovniot sud na Republika Makedonija, po povod zabele`anite nedostatoci vo postapuvaweto na  strankite i sudovite pri prisilnoto izvr{uvawe vrz pari~nite  sredstva {to se vodat na `iro-smetkata kaj Zavodot za platen  promet, a po odr`anoto sovetuvawe so sudiite vo izvr{nite oddelenija na den 21.12.1995 godina, na sednicata odr`ana na den 26.02.1996 godina, usvoi

PRAVNO MISLEWE

za

naplata na zateznata kamata

pri prisilno izvr{uvawe

1) Pri sproveduvawe na izvr{uvawe zaradi naplata na pari~no pobaruvawe vrz pari~nite sredstva na dol`nikot {to se vodat na `iro-smetkata na dol`nikot kaj Zavodot za platen promet (~len 194 i natamu ZIP), se smeta deka predlogot za prisilno izvr{uvawe e dovolno opredelen vo vrska so naplatata na zateznata kamata,  ako vo nego e sodr`an glavniot dolg na koj treba da se presmeta zatezna kamata, ozna~uvawe deka se bara zatezna kamata spored  Zakonot za visinata na stapkata na zateznata kamata, so  ozna~uvawe na datumot od koga te~e zateznata kamata do naplatata.

2) Postapuvaj}i po re{enijata za izvr{uvawe koi se izdadeni vrz osnova na prethodnata to~ka, Zavodot za platen promet  po sprovedenoto izvr{uvawe so naplata na `iro-smetkata na dol`nikot, na strankite: doveritelot i dol`nikot, }e im dostavi i  kamaten list od koj mo`e da se utvrdi na koj na~in (po koj metod) i  vo koi iznosi e presmetana zateznata kamata sodr`ana vo  izve{tajot za zadol`uvawe-odobruvawe.

3) Prenosot na sredstvata od strana na Zavodot za platen promet od smetka na dol`nikot na smetka na doveritelot, e  dejstvie na izvr{uvawe i strankite mo`at  po dobivaweto na  izve{tajot za zadol`uvawe-odobruvawe so kamatnata lista, so podnesok da baraat od sudot da se otstrani nepravilnosta {to ja storilo slu`beno lice od Zavodot za sproveduvawe na izvr{uvaweto (~len 47 od ZIP)

4) Dokolku so izvr{nata isprava e dosudena domicilna kamata na stranski sredstva za pla}awe (devizni sredstva), sudot so re{enie za izvr{uvawe }e ja opredeli stapkata na domicilnata  kamata na odnosnite devizni sredstva vrz osnova na Odlukata za metodologijata na utvrduvawe na kamatnite stapki na deponiranoto devizno {tedewe sprema kamatite vo zemjata na domicilnite valuti ("Slu`ben vesnik na RM" br.83/92, 81/93 i 2/96), i toa po viduvawe ili, ako e dosudena domicilna kamata kako  na oro~eno {tedewe, toga{ spored stapkata sodr`ana vo odlukata, za periodot od oro~eno {tedewe.

Ako so izvr{nata isprava e dosudena zatezna domicilna kamata, sudot so re{enieto za izvr{uvawe }e ja ozna~i stapkata na zateznata domicilna kamata za odnosnite devizni sredstva sodr`ani  vo propisite na odnosnata dr`ava, za {to }e pobara izvestuvawe preku  Ministerstvoto za pravda, dokolku strankite neposredno ne podnesat  javna isprava za sodr`inata na stranskoto pravo-~len 13 od Zakonot  za re{avawe na sudiri na zakonite so propisite na drugi zemji vo opredeleni odnosi ("Slu`ben list na SFRJ" br.43/82), koj soglasno ~len 5 od Ustavniot zakon za sproveduvawe na ustavot na Republika Makedonija e prezemen kako republi~ki.

O b r a z l o ` e n i e

Vo praktika  na sudovite pri donesuvawe na re{enijata za izvr{uvawe zaradi naplata na pari~nioto pobaruvawe  vrz  pari~nite sredstva na dol`nikot {to se vodat na negovata `iro-smetka kaj Zavodot za platen promet (~len 194 i natamu od ZIP) i kaj drugi  isplatuva~i, vo re{enieto za izvr{uvawe se naveduva samo sumata na  glavnoto barawe i tro{ocite na postapkata, a za zateznata kamata ne se opredeluva kolku iznesuva taa, tuku presmetkata ja vr{i Zavodot za platen promet ili drug isplatuva~, koj presmetkata na  zateznata kamata ja vr{i na denot koga od smetkata na dol`nikot se simnuva dol`niot iznos i mu se dozna~uva na doveritelot. Na takov na~in dol`nikot i doveritelot na denot na sproveduvawe na  izvr{uvawe soznavaat vo koj obem e sprovedeno izvr{uvaweto za  naplata na zateznata kamata, taka {to nastanuvaat problemi okolu toa dali e pravilno ili pogre{no izvr{ena presmetkata na  zateznata kamata. Pri toa se ceni deka konkretno Zakonot za izvr{nata  postapka ne predvidel pravni sredstva so koi mo`at da se poslu`at   doveritelot ili dol`nikot zaradi povtorno presmetuvawe viso~inata  na zateznata kamata i za korekcii na izvr{noto presmetuvawe i naplata.

Zaradi toa Vrhovniot sud na Republika Makedonija vo odlukite doneseni po barawe za za{tita na zakonitosta zazema praven  stav deka dosledno treba da se primenuvaat odredbite od ~len 4 i ~len 95 stav 1 od Zakonot za izvr{nata postapka so koi e propi{ano deka izvr{uvaweto }e se sprovede vo obem {to e potreben za  namiruvawe na pobaruvaweto, a toa zna~i deka vo re{enieto za  izvr{uvawe treba da se opredeli i iznosot na zateznata kamata {to treba da ja plati dol`nikot.

Na Sovetuvaweto {to se odr`a na den 21.12.1995 godina so sudiite na izvr{nite oddelenija vo sudovite i so pretstavnicite na Zavodot za platen promet, e zaklu~eno deka koga izvr{uvaweto  zaradi naplata na pari~no pobaruvawe vrz pari~ni sredstva na  dol`nikot {to se vodat na negova `iro-smetka kaj Zavodot za platen  promet (~len 194 i natamu od ZIP), se smeta deka predlogot za  prisilno izvr{uvawe e dovolno opredelen ako e sostaven taka  kako {to  e sodr`ano vo to~ka 1 od ova pravno mislewe, a izvr{uvaweto zakonito  se sproveduva ako se postapuva taka kako {to e sodr`ano vo to~kite  2 i 3 od ova pravno mislewe. Imeno, vo sudskata praktika e prifateno deka, koga Zavodot za platen promet u~estvuva vo izvr{nata postapka  toj ima funkcija na pomo{en organ na sudot, pa vo vrska so negovite  postapuvawa se primenuvaat odredbite od ~len 47  od Zakonot za izvr{nata postapka. So ovie odredbi e propi{ano deka strankata ili u~esnikot vo postapkata mo`at so podnesok da baraat od sudot da  se otstrani nepravilnosta {to ja storilo slu`benoto  lice vo  sproveduvaweto na izvr{uvaweto.

Sudot po toa barawe }e donese re{enie, ako podnositelot na baraweto go baral toa.

   Pravnoto mislewe izrazeno vo to~kata 4 se smeta{e deka e celosoobrazno da se zazeme, za da se otstranat dilemite za toa kako se opredelua stapkata na domicilnata kamata vo navedenite slu~ai.

Ova pravno mislewe od to~kite 1 do 3 se odnesuva samo za sproveduvawe na izvr{uvawe preku Zavodot za platen promet.

Gra|anskoto oddelenie na Vrhovniot sud na Republika Makedonija go usvoi gornoto pravno mislewe, soglasno odredbite od ~len 38 stav 3 od Zakonot za sudovite, kade e propi{ano deka na sednicata na sudskite oddeli se razgleduvaat pra{awa od interes za rabotata na site soveti, odnosno sudii {to se vo sostav na oddelot, osobeno vo odnos na primenata na zakonite vo soodvetni oblasti i voedna~uvawe na sudskata praktika kako i za unapreduvawe na metodot  na rabota.