258.
Odredbata od ~len 20-A od Zakonot za izvr{na postapka, so koja e predvideno
deka, ako vo izvr{nata isprava se opredeleni i tro{oci na postapkata sudot,
po predlog na doveritelot, so re{enieto
za izvr{uvawe, }e ja opredeli naplatata na
zateznata kamata za iznosot na opredelenite tro{oci sprema propi{anata
stapka, od denot na donesuvaweto na
izvr{nata isprava do naplatata,
pretstavuva benificija za doveritelot,
a ne skratuvawe na negovoto
pravo vo procesnata postapka da mo`e da
go istakne i baraweto za dosuduvawe na zatezna kamata za tro{ocite {to gi pobaral pri zaklu~uvawe na glavnata
rasprava, pa vo takov slu~aj procesniot sud }e odlu~i i po takvoto barawe.
O d o b r a z l o ` e n i e t o:
Spored nao|aweto
na Vrhovniot sud na Republika Makedonija, odredbata od ~len 20-A od
Zakonot za izvr{nata postapka ("Slu`ben
list na SFRJ" br.27/90), koj se primenuva kako republi~ki zakon, so
koja e predvideno deka, ako vo
izvr{nata isprava se opredeleni i tro{ocite na postapkata, sudot, na predlog od
doveritelot, so re{enie }e opredeli
naplata na zateznata kamata, na iznosot na opredelenite tro{oci spored propi{anata stapka, od denot na donesuvaweto na izvr{nata isprava do naplatata, ne treba da
se svati taka {to strankata nema pravo
da bara kamata na tro{ocite {to gi pobarala
vo procesnata postapka od denot koga e zaklu~ena glavnata rasprava .
Imeno, ovaa odredba od ~len 20-a treba da se svati vo taa smisla deka,
dokolku se dosudeni tro{oci na postapkata od koja poteknuva izvr{nata isprava, a izvr{nata isprava ne sodr`i i
obvrska za pla}awe na zatezna kamata na
taka dosudenite tro{oci, doveritelot
mo`e-ima pravo da bara izvr{niot sud taa kamata da mu ja presmeta i naplati od dol`nikot, no samo od denot koga nastanala izvr{nata isprava.
Tro{ocite na
postapkata vo koja nastanala izvr{nata isprava, vo ovoj slu~aj tro{ocite na
procesnata postapka, po svojata pravna
priroda pretstavuvaat pari~en dolg kako i sekoj drug pari~en dolg. Obvrskata za nivno pla}awe nastanuva so denot
na zaklu~uvaweto na glavnata rasprava,
koga i se podnesuva tro{kovnikot vo smisla na odredbite od ~len 164 od ZPP.
Pravo e na strankata da bara, so
podnesuvaweto na tro{kovnikot, sudot da i’ dosudi i
zatezna kamata na tie tro{oci od denot na zaklu~uvaweto na glavnata rasprava, i vo toj slu~aj sudot e dol`en so
presudata ili so re{enieto so koe odlu~uva po tie pobarani
tro{oci da odlu~i i za baraweto za zateznata
kamata. Vo toj slu~aj, izvr{nata isprava,
ili vo konkretniov slu~aj, presudata }e sodr`i izreka za dosudenite tro{oci taka i za zateznata
kamata koja strankata {to go izgubila
sporot, treba da i gi plati na
strankata {to go dobila sporot. Vo toj
slu~aj ne doa|a do primena odredbata od ~len 20-a od Zakonot za izvr{nata postapka, bidej}i
samata izvr{na isprava sodr`i izreka i
za zateznata kamata, pa izvr{niot sud nea }e ja presmeta ne vrz osnova na ~len 20-a, tuku vrz osnova na
izvr{nata isprava. Spored toa odredbata
od ~len 20-a od Zakonot za izvr{nata
postapka pretstavuva benificija za doveritelot, a ne skratuvawe na negovoto pravo da ne mo`e vo procesnata
postapka da istakne i barawe za
dosuduvawe i na zatezna kamata na tro{ocite {to gi pobaral pri zaklu~uvawe na
glavnata rasprava.
Pri odlu~uvaweto
po ovaa pravna rabota Vrhovniot sud, poa|aj}i od toa deka tro{ocite
pretstavuvaat pari~en dolg kako i sekoj
drug pari~en dolg, i vtasuvaat za isplata, dokolku se odnesuvaat na
prvostepenata postapka, so denot na donesuvaweto na prvostepenata odluka, ja ima{e predvid odredbata od ~len 277
od Zakonot za obligacionite odnosi so
koja e predvideno deka dol`nikot {to }e
zadocni so ispolnuvaweto na pari~na obvrska, pokraj glavnicata dol`i i zatezna kamata.
Re{enie na
Vrhovniot sud na Republika Makedonija Gzz.br.113/94 od 6.04.1995 godina.