55. Koga kupuva~ot e dol`en da mu ja vrati na prodava~ot kupenata nedvi`nost poradi ni{tovnost na dogovorot, prodava~ot e dol`en da mu isplati na kupuva~ot iznos vo visina na pazarnata cena na nedvi`nosta vo vreme na donesuvaweto na presudata, zaradi ostvaruvawe na na~eloto na ednakva vrednost na davawata na strankata vo dvostranite dogovori.

O d o b r a z l o ` e n i e t o:

Od izvedenite dokazi me|u drugoto prvostepeniot sud utvrdil, a vtorostepeniot sud prifatil, deka vo 1968 godina na osnova na dogovor za podarok sklu~en pome|u tu`itelkata i sega nejziniot pokoen tatko taa se steknala so sopstvenost na spornata parcela. Vo 1975 godina toj del od parcelata vo katastarskata evidencija e zaveden kako posebna katastarska parcela na ime na tu`itelkata. Parcelata celosno e nacionalizirana u{te vo 1959 godina no i pokraj toa {to na strankite im bila poznata ovaa okolnost i okolnosta da taa kako nacionalizirana e von promet, tie ili poto~no pome|u tu`itelkata kako prodava~ i vtorotu`eniot kako kupuva~ na 15.07.1972 godina bil sklu~en dogovor za kupoproda`ba i realiziran me|u niv. Parcelata do denes ja koristi prvotu`eniot vo ime na vtorotu`eniot bidej}i vtorotu`eniot se nao|a vo stranstvo , na lice mesto taa pretstavuva prazen prostor vo del zasaden so gradinarski kulturi a del kako pat.

Po nao|awe na Vrhovniot sud na Republika Makedonija osnovani se navodite vo revizijata deka poradi pogre{na primena na materijalnoto pravo, necelosno e utvrdena fakti~ka sostojba.

Vo revizijata me|u drugoto revidentot uka`uva deka tu`itelkata za spornata parcela vo vreme na sprovedenata kupoproda`ba primila visok iznos {to toga{ iznesuval preku 50.000 DM a sega celta na tu`itelkata e da plati mnogu pomalku so {to bi se osiroma{ile tu`enite pri eventualno barawe da se vrati primenata suma. Ovie navodi od revizijata na tu`enite uka`uvaat na necelosno utvrdena fakti~ka sostojba kako rezultat na pogre{na primena na odredbata od ~len 104 stav 1 od Zakonot za obligacionite odnosi , koj soglasno ~len 5 od Ustavniot zakon za sproveduvawe na Ustavot na RM se primenuva kako va`e~ki propis . Spored ovaa zakonska odredba vo slu~aj na ni{tovnost na dogovorot, sekoja dogovorna strana e dol`na da i go vrati na drugata strana seto ona {to go primila po osnov na takviot dogovor, a ako toa ne e mo`no, ili ako prirodata na ona {to e ispolneto mu se sprotivstavuva na vra}aweto , }e se dade soodveten nadomest vo pari , spored cenite vo vreme na donesuvaweto na sudskata odluka , dokolku zakonot ne opredeluva ne{to drugo. Koga ve}e poniskite sudovi pri utvrdenata fakti~ka sostojba, soglasno ~len 103 od Zakonot za obligacionite odnosi , prifa}aat deka citiraniot dogovor e ni{toven i deka dvete strani bile nesovesni - zo{to znaele deka spornata parcela ne e vo promet, vo smisla na uka`uvawata na ovoj sud so re{enieto Rev.br.1038/97 od 12.01.1993 godina, bile dol`ni da gi pou~at strankite ili poto~no tu`enite za usmeruvawe so barawe na vra}awe na ona {to dale za spornata parcela na tu`itelkata, pa vo ramkite na toa da se utvrdi i kolku toa iznesuva, za da potoa mo`e i so primena na odredbata od ~len 104 stav 1 od citiraniot zakon da se odlu~i vo predmetot.

Od iznesenite pri~ini sleduva{e ovoj sud soglasno odredbata od ~len 395 stav 2 od ZPP, da donese re{enie kako vo izrekata.

Pri povtornoto sudewe, prvostepeniot sud imaj}i go predvid ponapred iznesenoto, }e gi usmeri tu`enite vo smisla na podnesuvawe na barawe za vra}awe na ona {to dale za spornata parcela na tu`itelkata pa so izveduvawe na dopolnitelni dokazi, po potreba i ve{ta~ewe, }e se utvrdi pazarnata cena na zemji{teto koe tu`itelkata kako prodava~ e dol`en da ja vrati odnosno plati na vtorotu`eniot kako kupuva~ i toa utvrdena vo vreme na donesuvaweto na presudata od toj sud, na {to upatuva i odredbata od ~len 104 stav 1 od Zakonot za obligacionite odnosi. Na vakov na~in vo slu~ajov }e se ostvari na~eloto na ednakva vrednost na davaweto na strankite vo dvostranite dogovori od ~len 15 od ZOO,{to podrazbira i ednakvost odnosno ednakva vrednost pri vra}awe na ona {to strankite dali, a vo slu~aj koga se utvrdi deka dogovorot e ni{toven, a tie se nesovesni.

Re{enie na Vrhovniot sud na Republika Makedonija Rev.br.98/94 od 1.03.1994 godina.