16-A.  Odredbite od ~len 24 i 25 od Zakonot za osnovnite sopstvenosnopravni odnosi za steknuvawe pravo na sopstvenost po pat na gradba, soodvetno se primenuvaat i prigradba vrz grade`nozemji{te koe e vo op{testvena, odnosno dr`avna sopstvenost, no samo za odnosite me|u licata koi se sporat me|u sebe vo vrska so steknuvaweto na pravo vrz zemji{teto po osnov na gradba, a ne i vo slu~aj koga graditelot vrz takvoto zemji{te istaknuva nekakvo pravo sprema dr`avata, kako nositel na pravata vrz grade`noto zemji{te.

O d  o b r a z l o ` e n i e t o:

 Utvrdeno e deka tu`eniot  izgradil gradba pred okolu 12 godini na mesto vrz koe pravo na  koristewe, kako vrz grade`no zemji{te, imal tu`itelot. Ne e utvrdeno deka tu`itelot na kakov i da e na~in se sprotivstavil na takvata gradba.

Prvostepeniot i vtorostepeniot sud nao|aat deka osnovano tu`benoto barawe na tu`itelot, i go zadol`ile tu`eniot da go sru{i grade`niot objekt i zemji{teto da mu go predade na tu`itelot, pri {to utvrdile deka tu`itelot ima pravo na koristewe na grade`noto zemji{te.

Po nao|aweto na Vrhovniot sud na Republika Makedonija, vo ovoj slu~aj sudovite pogre{no go primenile  materijalnoto pravo. Imeno, dvata suda propu{tile da cenat dali vo ovoj slu~aj sporot ne treba da se razre{i so primena na odredbite od ~len 24 i 25 od Zakonot za osnovnite sopstvenosnoprvni odnosi, so koi se reguliraat odnosite koi nastanuvaat so gradba vrz tu|o zemji{te, i toa kako vo slu~aj koga graditelot e sovesen, taka i vo slu~aj koga graditelot e nesovesen, odnosno znael deka gradi vrz tu|o semji{te. Pri toa ne se imala  poseben predvid odredbata od ~len 25 stav 5 od  toj Zakon, deka sopstvenikot na zemji{teto, posle istekot na rokot od tri godini od denot na zavr{uvaweto na gradbata  na objektot, ima pravo da bara samo isplata na pazarnata cena na zemji{teto, a ne i da bara vra}awe na zemji{teto i ru{ewe na objektot, odnosno nemu da mu pripadne objektot.

Vrhovniot sud na Republika Makedonija smeta deka ovie odredbi soodvetno se primenuvaat i vo  slu~ai koga se vr{i gradba vrz grade`no zemji{te koe e vo op{testvena sopstvenost, odnosno  sega vo dr`avna sopstvenost, no samo vo odnosite me|u licata koi se sporat me|u sebe vo vrska so steknuvaweto na pravo vrz zemji{teto po  osnov na gradba, a ne i koga graditelot vrz takvoto zemji{te istaknuva nekakvo pravo sprema dr`avata, kako nositel na pravata vrz grade`noto zemji{te.

So  ogled na toa {to vo prvostepenata postapka ne se utvrduvani fakti od koi zavisi pravilnata primena na materijalnoto pravo  kako {to e pogore izneseno, sleduva{e, soglasno ~len 385 stav 2 od Zakonot za procesnata postapka  i dvete presudi da se ukinat i predmetot da se vrati na povtorno sudewe, za da se odlu~ po tu`benoto barawe: imaj}i gi predvid i odredbite od ~len  25 stav 2 od ZOSPO, za toa dali e celesoobrazno  ru{eweto na objektot so ogled na okolnostite  na slu~ajov {to treba isto taka da se utvrdat.

Re{enie na Vrhovniot sud na Republika Makedonija Rev.br.1269/95 od 6.11.1996 godina.