10-A.
So `iveewe vo vonbra~na zaednica podolgo od edna godina, vonbra~niot drugar
kako lice koe ima pravo na izdr`uvawe
od drugiot vonbra~en drugar-spa|a vo
krugot na licata koi mo`at da se steknat so svojstvo na nositel na
stanarsko pravo.
O d o b r a z l o
` e n i e t o:
Vo sporot od
redovnata postapka nesporno e utvrdeno deka sega pokojnata P. bila nositel na
stanarsko pravo na op{testven stan, da sega tu`eniot podolgo od edna godina `iveel so nea vo vonbra~na zaednica i deka po nejzinata smrt toj
prodol`il da `ivee vo stanot, pla}aj}i
gi dava~kite za istiot (stanarina, nadomestok za potro{ena struja,
voda i sl.).
Poniskite sudovi
go odbile tu`benoto barawe na davatelot na stanot na koristewe kako tu`itel za
poni{tuvawe na dogovorot za koristewe na stanot {to toj vo me|uvreme go sklu~il
so sega tu`eniot da go oslobodi stanot od lu|e i predmeti i vrati na tu`itelot.
Vaka tie sudovi odlu~ile poradi toa {to tu`eniot, kako vonbra~en soprug na sega pokojnata P. ne bil korisnik na predmetniot stan poradi {to po
smrtta na sega pokojnata P. i ne mo`el
da se stekne so svojstvo na nositel na stanarskoto pravo na toj stan, a
so svojstvoto na vonbra~en drugar tu`eniot
bil izedna~en so pravata na bra~en
drugar samo vo odnos na me|usebno izdr`uvawe i imot steknat vo bra~na
zaednica.
Po nao|awe na
najvisokiot sud vo Republika Makedonija poniskite sudovi pogre{no go primenile
materijalnoto pravo. So smisol na ~len 9 stav 1 od Zakonot za stanbeni
odnosi-pre~isten tekst ("Slu`ben vesnik na SRM" br.48/88), kako korisnici na stanot,
pokraj nositelot na stanarsko pravo, se i ~lenovite na semejnoto doma}instvo, a
vo smisol na ~len 2 od istiot ~len kako ~len na semejno doma}instvo se i licata
koj nositelot na stanarskoto pravo spored zakonot e dol`en da gi izdr`ava a so
nego zaedno `iveat. Spored ~len 13 od Zakonot za semejstvoto, vonbra~nata
zaednica koja traela najmalku edna godina e izedna~ena so bra~nata zaednica vo pogled na pravoto na
me|usebno izdr`uvawe i imotot steknat za vreme na traeweto na taa zaednica. od
ova ponatamu sledi zaklu~ok deka tu`eniot e vo krugot na licata od ~len 9 stav
2 od Zakonot za stanbeni odnosi-pre~isten tekst, i e izedna~en so korisnicite
na stanarskoto pravo na predmetniot stan, a so toa i so pravoto soglasno
odredbite od toj zakon da se zdobie so
svojstvo na nositel na stanarsko pravo, so
ogled na po smrtta na sega pokojnata P. so koja `iveel podolgo vo
predmetniot stan, prodol`il toa da go ~ini
i ponatamu. Od ova ponatamu proizleguva deka i neosnovano e baraweto za
poni{tuvawe na osporeniot dogovor za koristewe na stanot i zadol`enie na
tu`eniot da go vrati toj stan na tu`itelot od pri~ina na koj se povikuva
tu`itelot vo postavenoto tu`beno barawe.
Presuda na
Vrhovniot sud na Republika Makedonija, Gzz br.39/96 od 2.10.1996 godina.